เหงือกร่น (Gum Recession) คืออะไร สาเหตุ อาการ และวิธีรักษา

เหงือกร่น (Gum Recession) คือภาวะที่เนื้อเยื่อเหงือกรอบๆ ฟันร่นตัวต่ำลงไปทางด้านรากฟัน ทำให้มองเห็นตัวฟันดูยาวขึ้นหรือเห็นผิวรากฟันโผล่ออกมาอย่างชัดเจน ภาวะนี้ไม่ได้เป็นแค่ปัญหาความสวยงามของรอยยิ้ม แต่ยังส่งผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพช่องปาก ทำให้เกิดอาการเสียวฟันง่ายขึ้นเวลาทานของร้อนหรือเย็น เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดฟันผุบริเวณรากฟัน และหากปล่อยทิ้งไว้จนลุกลาม อาจนำไปสู่ภาวะกระดูกละลาย ฟันโยก และสูญเสียฟันในที่สุด อย่างไรก็ตาม เหงือกร่นสามารถรักษาและหยุดยั้งความรุนแรงได้ หากเข้ารับการประเมินจากทันตแพทย์ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดภาวะเหงือกร่น

เหงือกร่นเกิดขึ้นได้จากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันและโรคในช่องปากที่สะสมมาเป็นเวลานาน สาเหตุที่พบได้บ่อยมีดังนี้

แปรงฟันแรงเกินไป (Aggressive Brushing)

การใช้แปรงสีฟันที่มีขนแปรงแข็งเกินไป หรือการออกแรงถูไปมาในแนวนอนอย่างรุนแรง จะทำให้เนื้อเยื่อเหงือกถูกเสียดสีและเกิดการบาดเจ็บซ้ำๆ จนค่อยๆ ร่นลงไปในที่สุด นอกจากนี้ยังทำให้เคลือบฟันบริเวณคอฟันสึกกร่อนจนเกิดร่องลึกร่วมด้วย

โรคเหงือกอักเสบและปริทันต์ (Periodontal Disease)

ถือเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของอาการเหงือกร่น เมื่อคราบแบคทีเรียและหินปูนสะสมอยู่บริเวณร่องเหงือกเป็นเวลานาน จะทำให้เหงือกอักเสบ บวมแดง และเมื่อเชื้อโรคลุกลามลงไปใต้เหงือก จะเข้าไปทำลายกระดูกที่รองรับรากฟัน ทำให้ทั้งกระดูกและเหงือกร่นตัวลงมาพร้อมกัน

นอนกัดฟัน (Bruxism) และการสบฟันผิดปกติ

พฤติกรรมการนอนกัดฟัน หรือการที่ฟันสบกันอย่างไม่สมดุล จะสร้างแรงกดทับมหาศาลลงบนตัวฟันและกระดูกเบ้าฟัน แรงกระแทกที่มากเกินธรรมชาตินี้ส่งผลให้เหงือกร่น และมักพบร่วมกับอาการฟันสึกหรือมีรอยร้าวที่คอฟัน

ปัจจัยอื่นๆ ที่ส่งผลให้เหงือกร่น

นอกจากสาเหตุหลักแล้ว อายุที่เพิ่มขึ้นและพันธุกรรมก็มีส่วนทำให้บางคนมีเหงือกบางและเสี่ยงต่อการร่นได้ง่ายกว่าปกติ การจัดฟันที่ต้องมีการเคลื่อนตัวของฟันอย่างต่อเนื่อง หรือพฤติกรรมการสูบบุหรี่ที่ทำให้เลือดไปเลี้ยงเหงือกน้อยลง ล้วนเป็นปัจจัยที่เร่งให้เกิดภาวะเหงือกร่นได้เช่นกัน

เหงือกร่นมีกี่ระดับ? สังเกตอาการด้วยตัวเอง

ทันตแพทย์จะประเมินความรุนแรงของเหงือกร่นเพื่อวางแผนการรักษา โดยสามารถแบ่งระดับความรุนแรงออกเป็น 3 ระดับหลัก เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย ดังนี้

• ระดับเริ่มต้น (Mild): เหงือกร่นลงมาเล็กน้อย ยังไม่มีการสูญเสียกระดูกเบ้าฟันรอบๆ รากฟัน อาจเริ่มมีอาการเสียวฟันบ้างเล็กน้อยเวลาทานของเย็น
• ระดับปานกลาง (Moderate): เหงือกร่นลงมาจนเห็นรอยต่อระหว่างตัวฟันและรากฟันอย่างชัดเจน กระดูกรองรับรากฟันเริ่มถูกทำลายไปบางส่วน อาการเสียวฟันจะชัดเจนขึ้น
• ระดับรุนแรง (Severe): เหงือกร่นลึกลงไปทางรากฟันมาก กระดูกรอบรากฟันถูกทำลายอย่างรุนแรงและสูญเสียเนื้อเยื่อระหว่างซี่ฟัน ฟันดูยาวขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เริ่มมีอาการฟันโยก และมีความเสี่ยงสูงที่จะสูญเสียฟันซี่นั้น

วิธีรักษาเหงือกร่น ทันตแพทย์ทำอย่างไร?

การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและระดับความรุนแรงที่ตรวจพบ ทันตแพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคนไข้แต่ละราย

การทำความสะอาดอย่างล้ำลึก (ขูดหินปูนและเกลารากฟัน)

เหมาะสำหรับเหงือกร่นในระยะเริ่มต้นที่มีสาเหตุมาจากโรคเหงือกอักเสบ ทันตแพทย์จะทำการขูดหินปูนและเกลารากฟันเพื่อขจัดคราบแบคทีเรียที่ซ่อนอยู่ใต้ร่องเหงือก ทำให้เหงือกกลับมาแนบสนิทกับผิวฟันมากขึ้น และหยุดยั้งไม่ให้ร่นลงไปอีก

การอุดฟันบริเวณคอฟัน (Cervical Filling)

ในกรณีที่เหงือกร่นเกิดร่วมกับการแปรงฟันแรงจนคอฟันสึกเป็นร่อง ทันตแพทย์จะทำการอุดฟันด้วยวัสดุสีเหมือนฟันเพื่อเติมเต็มร่องที่สึก ช่วยปกป้องโพรงประสาทฟัน ลดอาการเสียวฟัน และป้องกันไม่ให้เกิดฟันผุที่รากฟัน

การผ่าตัดปลูกถ่ายเหงือก (Gum Graft Surgery)

สำหรับกรณีที่เหงือกร่นในระดับปานกลางถึงรุนแรง ทันตแพทย์จะใช้วิธีผ่าตัดทางจุลศัลยกรรม โดยนำเนื้อเยื่อจากเพดานปากหรือบริเวณอื่นมาเย็บติดกับบริเวณที่เหงือกร่น เพื่อปกปิดรากฟันที่โผล่ออกมา และเพิ่มความหนาของเหงือกเพื่อป้องกันการร่นซ้ำในอนาคต

* ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง แนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินค่ารักษาจริง

วิธีป้องกันเหงือกร่น ไม่ให้ลุกลาม

การปรับพฤติกรรมดูแลช่องปากเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันไม่ให้เหงือกร่นเพิ่มขึ้น ทันตแพทย์แนะนำให้ปฏิบัติดังนี้

• ปรับวิธีแปรงฟัน: ใช้แปรงสีฟันขนนุ่ม และแปรงฟันด้วยวิธี Modified Bass Technique โดยวางขนแปรงเอียง 45 องศาเข้าหาขอบเหงือก ขยับแปรงเบาๆ และปัดลงมาทางปลายฟัน
• ใช้ไหมขัดฟันทุกวัน: ทำความสะอาดซอกฟันที่ขนแปรงเข้าไม่ถึง เพื่อลดการสะสมของคราบแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของโรคปริทันต์
• ใส่เฝือกสบฟัน (Splint): สำหรับผู้ที่มีปัญหานอนกัดฟัน การใส่เฝือกสบฟันจะช่วยลดแรงกระแทกและปกป้องฟันรวมถึงกระดูกรองรับรากฟันไม่ให้ถูกทำลาย
• พบทันตแพทย์เป็นประจำ: ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนทุก 6 เดือน เพื่อจัดการกับคราบหินปูนก่อนที่จะลุกลามลงใต้เหงือก

ดูแลสุขภาพเหงือก เพื่อรอยยิ้มที่แข็งแรง

การตรวจพบภาวะเหงือกร่นตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาและป้องกันการสูญเสียฟันในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทันตแพทย์ผู้มีประสบการณ์ที่ Smile Seasons Dental Clinic พร้อมดูแลสุขภาพเหงือกของคุณด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย เปิดให้บริการทุกวันตั้งแต่เวลา 10.00 - 20.00 น. ทั้ง 10 สาขา หากมีข้อสงสัยหรือต้องการประเมินอาการเบื้องต้น สามารถทักมาสอบถามทาง LINE @smileseasons ได้เลย

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)