สะพานฟันคืออะไร มีกี่แบบ ราคาเท่าไหร่ อยู่ได้กี่ปี
สะพานฟัน (Dental Bridge) คือฟันปลอมชนิดยึดติดที่ใช้ทดแทนฟันซี่ที่หายไป โดยอาศัยฟันซี่ข้างเคียงหรือรากฟันเทียมเป็นหลักยึด แล้วเชื่อมซี่ฟันปลอมตรงกลางเข้าไปแทนที่ช่องว่าง ให้ความรู้สึกใกล้เคียงฟันธรรมชาติมากกว่าฟันปลอมถอดได้ สะพานฟันแบ่งเป็น 2 แบบหลักคือแบบติดแน่นและแบบถอดได้ ราคาแบบถอดได้เริ่มต้น 6,000 บาท ส่วนแบบติดแน่นราคาขึ้นอยู่กับแต่ละเคส และมีอายุการใช้งานได้นาน 10 ปีขึ้นไปหากดูแลอย่างถูกวิธี บทความนี้จะพาไปดูตั้งแต่สะพานฟันคืออะไร มีกี่แบบ ราคา ขั้นตอนการทำ ไปจนถึงวิธีดูแลรักษา โดยทันตแพทย์เฉพาะทางทันตกรรมประดิษฐ์
สะพานฟันคืออะไร
สะพานฟันเป็นฟันปลอมชนิดยึดติดในช่องปาก ออกแบบมาเพื่อทดแทนฟันที่สูญเสียไปหนึ่งซี่หรือมากกว่า โดยใช้ฟันซี่ข้างเคียงทั้งสองด้าน หรือรากฟันเทียม เป็นหลักยึดสำหรับครอบและรับน้ำหนัก ส่วนซี่ตรงกลางที่ลอยอยู่เหนือเหงือกเรียกว่าพอนติก (Pontic) ทำหน้าที่แทนฟันที่หายไป สะพานฟันจึงเป็นคนละความหมายกับฟันปลอมถอดได้ทั่วไป เพราะไม่ต้องถอดเข้าออกทุกวัน ให้ความรู้สึกมั่นคงและใกล้เคียงฟันธรรมชาติมากกว่า
สะพานฟันมีกี่แบบ
สะพานฟันแบบติดแน่น (Fixed Bridge)
เป็นแบบที่ทันตแพทย์ยึดสะพานฟันด้วยซีเมนต์ทางทันตกรรมแบบถาวรกับฟันหลักยึด ผู้ใช้งานจะรู้สึกเหมือนมีฟันธรรมชาติอยู่ตลอดเวลา ไม่ต้องถอดออกมาทำความสะอาด เหมาะกับผู้ที่ต้องการความมั่นคงสูงและไม่ต้องการยุ่งยากในการดูแลรายวัน หลายคนเรียกสะพานฟันแบบนี้ว่า ฟันปลอมติดแน่น เพราะให้ผลลัพธ์ใกล้เคียงฟันจริงที่สุด
สะพานฟันแบบถอดได้ (Removable Bridge / Valplast)
เป็นทางเลือกที่ราคาประหยัดกว่า ใช้ตะขอหรือฐานพลาสติกยืดหยุ่นยึดกับฟันข้างเคียงโดยไม่ต้องกรอแต่งฟันหลักมากเท่าแบบติดแน่น สามารถถอดออกมาทำความสะอาดได้ทุกวัน เหมาะกับผู้ที่มีงบประมาณจำกัดหรือยังไม่พร้อมทำหัตถการที่ต้องกรอฟันข้างเคียง
สะพานฟันเหมาะกับใคร
สะพานฟันเหมาะกับผู้ที่สูญเสียฟันหนึ่งถึงสองซี่ติดกัน และมีฟันซี่ข้างเคียงที่แข็งแรงพอจะรับน้ำหนักเป็นหลักยึดได้ โดยเฉพาะฟันซี่ข้างเคียงที่มีปัญหาอยู่แล้วและจำเป็นต้องครอบฟันในอนาคต เพราะสามารถทำสะพานฟันควบคู่ไปพร้อมกันได้ในครั้งเดียว หากต้องการทางเลือกที่ไม่ต้องกรอฟันข้างเคียงเลย ควรพิจารณารากฟันเทียมแทน ส่วนผู้ที่สูญเสียฟันหลายซี่กระจายทั่วปากมักเหมาะกับฟันปลอมถอดได้มากกว่า
สะพานฟัน vs รากฟันเทียม vs ฟันปลอมถอดได้
การเลือกวิธีทดแทนฟันที่หายไปขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ตารางด้านล่างสรุปความแตกต่างหลักของทั้งสามทางเลือกเพื่อช่วยในการตัดสินใจ
| หัวข้อ | สะพานฟัน | รากฟันเทียม | ฟันปลอมถอดได้ |
|---|---|---|---|
| การกรอฟันข้างเคียง | ต้องกรอฟันหลักยึด | ไม่ต้องกรอฟันข้างเคียง | ไม่ต้องกรอฟัน |
| ความมั่นคง | มั่นคง ไม่ต้องถอด | มั่นคงที่สุด เหมือนฟันจริง | ถอดเข้าออกได้ทุกวัน |
| ราคา | ปานกลาง | สูงกว่า | ประหยัดที่สุด |
| เหมาะกับ | สูญเสียฟัน 1-2 ซี่ติดกัน | ต้องการความถาวรสูงสุด | สูญเสียฟันหลายซี่ งบจำกัด |
ขั้นตอนการทำสะพานฟัน
- ตรวจสุขภาพฟันและเหงือก ทันตแพทย์ประเมินความแข็งแรงของฟันซี่ข้างเคียงที่จะใช้เป็นหลักยึด
- กรอแต่งฟันหลักยึดให้ได้รูปทรงที่เหมาะสมสำหรับสวมครอบ
- พิมพ์ปากหรือสแกนฟันเพื่อส่งแล็บผลิตสะพานฟันให้พอดีกับช่องปาก
- ใส่สะพานฟันชั่วคราวระหว่างรอแล็บผลิตชิ้นงานจริง
- นัดยึดสะพานฟันจริงด้วยซีเมนต์ถาวร ตรวจสอบความพอดีและการสบฟันก่อนเสร็จสิ้น
สะพานฟันราคาเท่าไหร่
ราคาสะพานฟันขึ้นอยู่กับชนิดที่เลือกและความซับซ้อนของแต่ละเคส ตารางด้านล่างคือราคาเริ่มต้นของสะพานฟันแบบถอดได้ที่ Smile Seasons Dental Clinic
| ประเภทสะพานฟัน | ราคา (บาท) |
|---|---|
| สะพานฟันถอดได้ (Removable Bridge) 1-2 ซี่ | 6,000 - 7,000 / ชิ้น |
| สะพานฟันถอดได้ชนิด Valplast 1-2 ซี่ | 7,000 - 8,000 / ชิ้น |
| สะพานฟันแบบติดแน่น | ขึ้นอยู่กับเคส |
* สะพานฟันแบบติดแน่นคำนวณราคาจากจำนวนซี่ที่ต้องครอบยึดและวัสดุที่เลือกในแต่ละเคส ทันตแพทย์จะตรวจและแจ้งราคาที่แน่นอนให้ก่อนเริ่มการรักษาเสมอ
ทักมาปรึกษาทันตแพทย์เฉพาะทางที่ Smile Seasons เพื่อตรวจฟันและประเมินราคาที่แน่นอนก่อนเริ่มการรักษา
สะพานฟันอยู่ได้กี่ปี ดูแลอย่างไร
สะพานฟันแบบติดแน่นที่ดูแลรักษาอย่างถูกวิธีสามารถใช้งานได้นาน 10 ถึง 15 ปีหรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับวัสดุที่เลือกและความสม่ำเสมอในการดูแล ส่วนแบบถอดได้มักมีอายุการใช้งานสั้นกว่าและอาจต้องปรับแต่งเมื่อสภาพเหงือกเปลี่ยนไปตามเวลา
การดูแลสะพานฟันให้ใช้งานได้นานควรแปรงฟันอย่างน้อยวันละสองครั้ง ใช้ไหมขัดฟันชนิดพิเศษสำหรับสอดใต้พอนติกเพื่อทำความสะอาดบริเวณที่แปรงเข้าไม่ถึง หลีกเลี่ยงการเคี้ยวอาหารแข็งมากบริเวณสะพานฟัน และพบทันตแพทย์เพื่อตรวจความแน่นของสะพานฟันและสุขภาพฟันหลักยึดอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง
ข้อดีข้อเสียของสะพานฟัน
สะพานฟันมีข้อดีคือให้ความรู้สึกมั่นคงใกล้เคียงฟันธรรมชาติ ไม่ต้องถอดเข้าออกทุกวันเหมือนฟันปลอมถอดได้ ใช้เวลารักษาสั้นกว่ารากฟันเทียม และราคาย่อมเยากว่ารากฟันเทียมในหลายกรณี ส่วนข้อเสียคือต้องกรอแต่งฟันซี่ข้างเคียงที่อาจยังแข็งแรงดีอยู่ หากฟันหลักยึดมีปัญหาในอนาคตอาจต้องทำสะพานฟันใหม่ทั้งชิ้น และการทำความสะอาดใต้พอนติกต้องอาศัยความใส่ใจมากกว่าฟันธรรมชาติทั่วไป
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
สะพานฟัน (Dental Bridge) คือฟันปลอมชนิดหนึ่งที่ใช้ทดแทนฟันที่สูญเสียไปแบบยึดติดในช่องปาก โดยใช้ฟันซี่ข้างเคียงหรือรากฟันเทียมเป็นหลักยึด แล้วเชื่อมซี่ฟันปลอมตรงกลางที่เรียกว่าพอนติกเข้าไปแทนที่ช่องว่าง ให้ความรู้สึกใกล้เคียงฟันธรรมชาติมากกว่าฟันปลอมถอดได้
สะพานฟันแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลักคือแบบติดแน่น ซึ่งยึดด้วยซีเมนต์ถาวรกับฟันซี่ข้างเคียงหรือรากฟันเทียม และแบบถอดได้ เช่น Valplast ที่มีตะขอยึดกับฟันข้างเคียงแต่สามารถถอดออกมาทำความสะอาดได้ ทันตแพทย์จะแนะนำแบบที่เหมาะกับสภาพฟันและงบประมาณของแต่ละคน
สะพานฟันแบบถอดได้เริ่มต้น 6,000 ถึง 7,000 บาทต่อชิ้น ส่วนแบบ Valplast เริ่มต้น 7,000 ถึง 8,000 บาทต่อชิ้น สำหรับสะพานฟันแบบติดแน่นราคาขึ้นอยู่กับแต่ละเคส เช่น จำนวนซี่ที่ต้องครอบยึดและวัสดุที่เลือก ควรให้ทันตแพทย์ตรวจและประเมินราคาที่แน่นอนก่อนเริ่มการรักษา
สะพานฟันแบบติดแน่นที่ดูแลรักษาอย่างถูกวิธีสามารถใช้งานได้นาน 10 ถึง 15 ปีหรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับวัสดุที่เลือกและการดูแลความสะอาด ส่วนแบบถอดได้อายุการใช้งานจะสั้นกว่าและอาจต้องปรับหรือเปลี่ยนเมื่อสภาพเหงือกและฟันเปลี่ยนไปตามเวลา
หากสะพานฟันหลุดควรเก็บชิ้นส่วนไว้และรีบนัดพบทันตแพทย์โดยเร็วที่สุด ห้ามพยายามติดกาวเองเพราะอาจทำให้ฟันหลักที่ยึดเสียหายเพิ่มเติม ระหว่างรอพบทันตแพทย์ควรเคี้ยวอาหารด้านตรงข้ามและรักษาความสะอาดบริเวณนั้นเป็นพิเศษ
สะพานฟันอาศัยฟันซี่ข้างเคียงเป็นหลักยึดจึงต้องกรอแต่งฟันข้างเคียงและราคาต่ำกว่า ส่วนรากฟันเทียมฝังรากไทเทเนียมลงในกระดูกขากรรไกรโดยตรง ไม่ต้องกรอฟันข้างเคียง ให้ความมั่นคงและช่วยรักษามวลกระดูกได้ดีกว่า แต่มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าและใช้เวลารักษานานกว่า
ผู้เขียนบทความ
ทพ.ณัฏฐสันต์ ตั้งสุณาวรรณ (หมอมิกซ์)
- ประกาศนียบัตรบัณฑิตสาขาทันตกรรมประดิษฐ์ ม.เชียงใหม่
- ทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (เกียรตินิยมอันดับ 2)