จัดฟันเจ็บไหม? ครั้งแรกปวดกี่วัน ใส่หมุดเจ็บไหม อัปเดต 2569
จัดฟันมีอาการตึงหรือระบมฟันได้บ้าง โดยเฉพาะช่วง 3 ถึง 7 วันแรกหลังติดเครื่องมือและหลังปรับลวดแต่ละครั้ง แต่ไม่ได้เจ็บตลอดเวลา อาการมักเป็นแบบตึงๆ มากกว่าปวดรุนแรง และจะค่อยๆ ดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัวได้ค่ะ ระดับความเจ็บแตกต่างกันไปตามความไวของแต่ละคน ชนิดเครื่องมือ และความซับซ้อนของเคส บทความนี้หมอปลาสรุปให้ว่าจัดฟันเจ็บตอนไหนบ้าง ครั้งแรกปวดกี่วัน ใส่หมุดเจ็บไหม และมีวิธีบรรเทาอย่างไร เพื่อให้คุณเตรียมใจและดูแลตัวเองได้ก่อนตัดสินใจจัดฟัน
จัดฟันเจ็บตอนไหนบ้าง?
ความรู้สึกเจ็บจากการจัดฟันไม่ได้เกิดขึ้นตลอดเวลา แต่มักเป็นบางช่วงที่ฟันถูกออกแรงเคลื่อน โดยช่วงที่คนไข้มักรู้สึกตึงหรือระบมได้แก่
- หลังติดเครื่องมือครั้งแรก: ฟันเริ่มถูกแรงดึงเป็นครั้งแรก จึงมักตึงที่สุดในช่วงนี้
- หลังปรับหรือเปลี่ยนลวดแต่ละครั้ง: จะรู้สึกตึงขึ้นมาอีกประมาณ 2 ถึง 3 วันแล้วค่อยๆ ดีขึ้น
- ช่วงใส่หมุดจัดฟันหรืออุปกรณ์เสริม: อาจมีอาการระบมบริเวณที่ฝังหมุดเล็กน้อย
- ระคายกระพุ้งแก้มหรือลิ้น: ในช่วงแรกที่ยังไม่ชินกับเครื่องมือ ขอบลวดหรือแบร็กเก็ตอาจเสียดสีเนื้อเยื่ออ่อนได้
อาการเหล่านี้เป็นการตอบสนองปกติของร่างกายต่อการเคลื่อนฟัน และมักทุเลาลงเองเมื่อปรับตัวได้ค่ะ
จัดฟันครั้งแรกปวดกี่วัน?
หลังติดเครื่องมือจัดฟันครั้งแรก คนไข้ส่วนใหญ่มักรู้สึกตึงหรือระบมฟันประมาณ 3 ถึง 7 วัน โดยจะรู้สึกมากที่สุดในช่วง 1 ถึง 3 วันแรก เพราะฟันเริ่มถูกแรงดึงให้เคลื่อนที่ จากนั้นอาการจะค่อยๆ ลดลงเมื่อร่างกายปรับตัว หลายคนอาจเคี้ยวอาหารแข็งได้ไม่ถนัดในช่วงนี้ จึงแนะนำให้รับประทานอาหารอ่อนไปก่อน ส่วนการปรับลวดในครั้งถัดๆ ไปมักรู้สึกตึงน้อยลงและสั้นลงกว่าครั้งแรก ทั้งนี้ระยะเวลาและระดับความรู้สึกแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล บางคนแทบไม่รู้สึกเจ็บเลย ขณะที่บางคนไวต่อความรู้สึกมากกว่าค่ะ
ใส่หมุดจัดฟันเจ็บไหม?
หมุดจัดฟัน (Mini Screw หรือ Mini Implant) คือหมุดขนาดเล็กที่ฝังในกระดูกขากรรไกรเพื่อใช้เป็นจุดยึดช่วยดึงฟันในบางเคส หลายคนกังวลว่าจะเจ็บมาก แต่ในความเป็นจริงก่อนฝังหมุด ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่บริเวณนั้นก่อน ระหว่างขั้นตอนการฝังจึงมักไม่รู้สึกเจ็บ จะรู้สึกเพียงแรงกดเล็กน้อยเท่านั้น
หลังจากยาชาหมดฤทธิ์ อาจมีอาการตึงหรือระบมบริเวณที่ฝังหมุดประมาณ 1 ถึง 2 วัน ซึ่งบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดตามที่ทันตแพทย์แนะนำ โดยทั่วไปอาการไม่รุนแรงและหายได้เอง การดูแลความสะอาดรอบหมุดให้ดีจะช่วยลดการอักเสบและทำให้หมุดอยู่ได้ตลอดการรักษาค่ะ
จัดฟันแบบไหนเจ็บน้อยกว่ากัน?
ความรู้สึกเจ็บขึ้นอยู่กับชนิดของเครื่องมือบางส่วน โดยระบบที่มีแรงเสียดทานต่ำมักช่วยให้รู้สึกตึงน้อยกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่เจ็บเลย และยังขึ้นอยู่กับความไวของแต่ละคนด้วยค่ะ
- จัดฟันเหล็กแบบใช้ยางรัด: มีแรงเสียดทานระหว่างลวดกับยางมากกว่า จึงอาจรู้สึกตึงมากกว่าในช่วงปรับลวด
- จัดฟันดามอน (Self-ligating): ไม่ใช้ยางรัด แรงเสียดทานต่ำ คนไข้ส่วนใหญ่มักรายงานว่าตึงน้อยกว่าแบบยางรัด
- จัดฟันใส (Clear Aligner): ค่อยๆ ขยับฟันทีละน้อยด้วยถาดใส มักรู้สึกตึงแบบนุ่มนวลและไม่มีลวดหรือแบร็กเก็ตเสียดสีกระพุ้งแก้ม
หากกังวลเรื่องความเจ็บเป็นพิเศษ สามารถปรึกษาทันตแพทย์เพื่อเลือกชนิดที่เหมาะกับคุณ ดูภาพรวมการจัดฟันแต่ละแบบเพิ่มเติมก่อนตัดสินใจได้ค่ะ
วิธีบรรเทาอาการเจ็บจากการจัดฟัน
หากรู้สึกตึงหรือระบมฟันหลังติดเครื่องมือหรือปรับลวด สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้ดังนี้ค่ะ
- รับประทานอาหารอ่อน: เลือกอาหารนิ่มหรือหั่นชิ้นเล็ก เลี่ยงของแข็งและเหนียวในช่วง 2 ถึง 3 วันแรก
- ใช้ขี้ผึ้งสำหรับจัดฟัน: ปิดส่วนของลวดหรือแบร็กเก็ตที่เสียดสีกระพุ้งแก้มเพื่อลดการระคาย
- บ้วนน้ำเกลืออุ่น: ช่วยลดการระคายเคืองและบรรเทาแผลในช่องปาก
- ประคบเย็น: ช่วยลดอาการบวมและทำให้รู้สึกสบายขึ้น
- ยาแก้ปวด: รับประทานพาราเซตามอลได้ ส่วนยากลุ่มลดการอักเสบควรปรึกษาทันตแพทย์ก่อน
อาการตึงมักดีขึ้นเองภายในไม่กี่วัน หากดูแลตามนี้แล้วยังไม่ทุเลา ควรปรึกษาทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุค่ะ
เจ็บแบบไหนผิดปกติ ควรพบทันตแพทย์
อาการตึงหรือระบมหลังปรับฟันเป็นเรื่องปกติ แต่บางอาการอาจเป็นสัญญาณที่ควรรีบพบทันตแพทย์ ได้แก่ ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ แทนที่จะทุเลา ปวดต่อเนื่องนานเกิน 1 สัปดาห์ มีเหงือกบวมเป็นหนอง ลวดหรือแบร็กเก็ตหลุดหรือทิ่มแผล หรือมีอาการเสียวฟันรุนแรงผิดปกติ อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่ความเจ็บปกติจากการเคลื่อนฟัน หากคุณจัดฟันแล้วมีอาการปวดที่สงสัยว่าผิดปกติ อ่านเพิ่มเติมได้ที่บทความจัดฟันแล้วปวดฟันเกิดจากอะไร แก้ไขอย่างไร หรือติดต่อทันตแพทย์เพื่อตรวจประเมินค่ะ
ทักมาปรึกษาทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟันที่ Smile Seasons เพื่อประเมินฟันและเลือกแบบที่เหมาะกับคุณ พร้อมคำแนะนำการดูแลให้สบายตลอดการรักษา
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หลังติดเครื่องมือจัดฟันครั้งแรก คนไข้ส่วนใหญ่มักรู้สึกตึงหรือระบมฟันประมาณ 3 ถึง 7 วัน โดยจะเจ็บมากที่สุดในช่วง 1 ถึง 3 วันแรก แล้วค่อยๆ ลดลงเมื่อร่างกายปรับตัวได้ ทั้งนี้ระดับความรู้สึกแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคลค่ะ
การใส่หมุดจัดฟัน (Mini Screw) ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ก่อน ระหว่างฝังจึงมักไม่รู้สึกเจ็บ หลังยาชาหมดอาจมีอาการตึงหรือระบมเล็กน้อย 1 ถึง 2 วัน ซึ่งบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดตามที่ทันตแพทย์แนะนำค่ะ
โดยทั่วไประบบที่มีแรงเสียดทานต่ำ เช่น จัดฟันดามอน (Self-ligating) หรือจัดฟันใส มักทำให้รู้สึกตึงน้อยกว่าจัดฟันเหล็กแบบใช้ยางรัด แต่ความรู้สึกเจ็บขึ้นอยู่กับความไวของแต่ละคนและความซับซ้อนของเคสด้วย ไม่ได้เจ็บน้อยกับทุกคนเสมอไปค่ะ
สามารถรับประทานยาแก้ปวดพาราเซตามอลเพื่อบรรเทาอาการได้ ส่วนยากลุ่มลดการอักเสบควรปรึกษาทันตแพทย์ก่อน ร่วมกับการรับประทานอาหารอ่อนและใช้ขี้ผึ้งสำหรับจัดฟันปิดส่วนที่ระคายกระพุ้งแก้ม จะช่วยให้สบายขึ้นค่ะ
หากปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ปวดนานเกิน 1 สัปดาห์โดยไม่ทุเลา มีเหงือกบวมเป็นหนอง ลวดทิ่มแผล หรือเครื่องมือหลุด ควรรีบพบทันตแพทย์ เพราะอาจไม่ใช่อาการเจ็บปกติจากการปรับฟันค่ะ
ผู้เขียนบทความ
ทพญ.ดร.จินตนา ทัศนพานนท์ (หมอปลา)
- วุฒิบัตรผู้มีความรู้ความชำนาญสาขาทันตกรรมจัดฟัน ทันตแพทยสภา (Diplomate, Thai Board of Orthodontics)
- ปริญญาดุษฎีบัณฑิต (Ph.D.) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- ทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร (เกียรตินิยมอันดับ 1)