สายสปอร์ตต้องรู้! จัดฟันใสออกกำลังกายได้ไหม?

ห้ามพลาด: ตอนนี้มีโปรโมชันจัดฟันใส Invisalign พิเศษอยู่ ดูรายละเอียดโปรและราคาพิเศษได้ที่นี่
ทำไมการจัดฟันใสถึงเหมาะกับคนชอบออกกำลังกาย?
หากเทียบกับการจัดฟันแบบเหล็ก การจัดฟันใสถือเป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ Active มากกว่าอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากเครื่องมือมีความเรียบเนียนแนบไปกับผิวฟัน ทำให้ไม่มีปัญหาเหล็กจัดฟันเกี่ยวริมฝีปากหรือทิ่มเหงือกเวลาเกิดแรงกระแทก หรือเวลาที่ต้องหายใจทางปากแรงๆ ระหว่างออกกำลังกาย
วิ่ง / คาร์ดิโอ
เครื่องมือกระชับ ไม่หลุด ไม่เกะกะการหายใจ
เล่นเวท / ยิม
ไม่ต้องกังวลเรื่องแรงกดจากการขบฟันขณะยกหนัก
โยคะ / พิลาทิส
ใส่เครื่องมือได้ตลอดเวลา สื่อสารได้ชัดเจน
เทียบจัดฟันใสกับจัดฟันเหล็กสำหรับสายออกกำลังกาย
ทั้งจัดฟันใสและจัดฟันเหล็กช่วยเรียงฟันให้สวยได้เหมือนกัน แต่เมื่อนำมาใช้กับชีวิตที่ต้องออกกำลังกายเป็นประจำ ความสะดวกและความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บในช่องปากต่างกันพอสมควร ตารางด้านล่างสรุปให้เห็นภาพชัดในแต่ละกิจกรรม
| กิจกรรม | จัดฟันใส | จัดฟันเหล็ก |
|---|---|---|
| วิ่ง / คาร์ดิโอ | ใส่ได้ตลอด ไม่เกี่ยวริมฝีปาก | ลวดและแบร็กเก็ตอาจเสียดสีกระพุ้งแก้ม |
| เวทเทรนนิ่ง | ขบฟันเกร็งได้ ไม่บาดเนื้อในปาก | เสี่ยงเป็นแผลร้อนในขณะออกแรงเกร็ง |
| โยคะ / พิลาทิส | หายใจและสื่อสารสะดวก | ใช้งานได้ ไม่ต่างกันมาก |
| กีฬาปะทะ | ถอดหรือสวมฟันยางกันกระแทกทับได้ง่าย | ต้องใช้ฟันยางแบบพิเศษครอบเครื่องมือ |
อาการปวดเล็กน้อยในระยะแรก
แม้จะออกกำลังกายได้ปกติ แต่ในช่วง 1-3 วันแรกของการเปลี่ยนเครื่องมือจัดฟันใสชุดใหม่ คุณอาจจะรู้สึกปวดตื้อๆ หรือเสียวฟันบ้างเล็กน้อย ซึ่งเกิดจากแรงกดของเครื่องมือที่กำลังทำหน้าที่เคลื่อนตำแหน่งฟันให้เรียงสวย
คำแนะนำสำหรับสายสปอร์ต: หากรู้สึกปวดมากในช่วงเปลี่ยนถาดฟันใหม่ๆ แนะนำให้เน้นการออกกำลังกายเบาๆ ไปก่อน เช่น การเดินเร็วหรือโยคะ และเลี่ยงการขบฟันแน่นๆ ระหว่างยกเวท จนกว่าอาการปวดจะหายไปเองภายในเวลาไม่กี่วัน
🚨 สำหรับกีฬาที่มีการปะทะ (Contact Sports)
หากคุณเล่นกีฬาประเภท มวย ยูโด ฟุตบอล หรือบาสเกตบอล ที่มีความเสี่ยงต่อแรงกระแทกบริเวณใบหน้าสูง ทันตแพทย์แนะนำให้สวมใส่ ฟันยางกันกระแทก (Mouthguard) ครอบทับหรือถอดเครื่องมือออกชั่วคราวระหว่างลงแข่ง เพื่อป้องกันอุบัติเหตุที่อาจทำให้เครื่องมือแตกหักหรือบาดเนื้อเยื่อในช่องปากได้
ข้อควรรู้เพิ่มเติมระหว่างเทรนนิ่ง
- รักษาความสะอาด: หลังออกกำลังกายเสร็จ ควรดื่มน้ำสะอาดเพื่อชะล้างน้ำลายที่ข้นขึ้น (Dry Mouth) ระหว่างเหนื่อย ซึ่งอาจเป็นสาเหตุของฟันผุได้
- อย่าลืมใส่ให้ครบเวลา: แม้จะออกกำลังกายหนักแค่ไหน ก็ไม่ควรลืมใส่เครื่องมือให้ครบ 20-22 ชั่วโมงต่อวันเพื่อให้การรักษาเห็นผลตามแผน
- ระวังน้ำหวานและกรด (Acidity): หากต้องดื่มเกลือแร่หรือเครื่องดื่มชูกำลังระหว่างออกกำลังกาย แนะนำให้ถอดเครื่องมือออกก่อน เนื่องจากเครื่องดื่มเหล่านี้มักมีความเป็นกรดสูงและมีน้ำตาล หากดื่มขณะใส่เครื่องมือ กรดและน้ำตาลจะถูกกักขังอยู่ระหว่างถาดฟันและผิวฟัน ซึ่งจะเร่งให้เกิดฟันผุและอาจกัดกร่อนวัสดุเครื่องมือได้ในระยะยาว
- ใส่รีเทนเนอร์ต่อหลังจบการรักษา: เมื่อจัดฟันใสเสร็จแล้ว ควรใส่รีเทนเนอร์ตามที่หมอแนะนำ เพื่อคงแนวฟันที่เรียงสวยไว้ไม่ให้เคลื่อนกลับ
ทักมาเล่ากิจวัตรการเทรนของคุณ หมอจัดฟัน Smile Seasons จะช่วยวางแผนการรักษาที่ใส่ได้สบายระหว่างออกกำลังกาย พร้อมสแกน iTero ให้เห็นผลลัพธ์ก่อนตัดสินใจ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ไม่ต้องถอดครับ การออกกำลังกายทั่วไปอย่างวิ่ง คาร์ดิโอ เล่นเวท หรือโยคะ สามารถใส่จัดฟันใสได้ตามปกติ ยกเว้นกีฬาที่มีการปะทะรุนแรงซึ่งแนะนำให้ถอดเครื่องมือหรือสวมฟันยางกันกระแทกครอบทับ
อาการปวดตื้อในช่วง 1-3 วันแรกหลังเปลี่ยนถาดฟันชุดใหม่เป็นเรื่องปกติของการเคลื่อนฟัน ไม่จำเป็นต้องหยุดออกกำลังกาย แต่แนะนำให้เลือกกิจกรรมเบาลงและเลี่ยงการขบฟันแน่นๆ จนกว่าอาการจะหายไปเองภายในไม่กี่วัน
ว่ายน้ำได้ตามปกติครับ น้ำและคลอรีนไม่ส่งผลเสียต่อวัสดุของถาดจัดฟันใส หลังว่ายน้ำเสร็จเพียงบ้วนปากด้วยน้ำสะอาดเพื่อลดคราบและกลิ่นที่อาจสะสมก็เพียงพอ
ควรถอดเครื่องมือออกก่อนดื่มครับ เพราะเครื่องดื่มเกลือแร่และเครื่องดื่มชูกำลังมักมีความเป็นกรดสูงและมีน้ำตาล หากดื่มขณะใส่ถาดฟัน กรดและน้ำตาลจะถูกกักอยู่ระหว่างถาดกับผิวฟัน เร่งให้เกิดฟันผุได้ง่ายขึ้น
ผู้เขียนบทความ
ทพ.ธนิตย์ วนิชนพรัตน์ (หมอเอก)
ทันตแพทย์ผู้ให้ข้อมูลด้านทันตกรรม
- วุฒิบัตรทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาปริทันตวิทยา ทันตแพทยสภา
- Certificate of Training Orthodontic and Miniscrew – Advance Orthodontic Society
- Certification of Invisalign Provider
- ทันตแพทยศาสตร์ ม.เชียงใหม่