เคลือบฟลูออไรด์ คืออะไร จำเป็นไหม ราคาเท่าไหร่ อัปเดต 2026
รู้หรือไม่: การเคลือบฟลูออไรด์ไม่ได้มีประโยชน์แค่ในเด็กเท่านั้น ผู้ใหญ่ที่มีอาการเสียวฟัน หรือมีความเสี่ยงฟันผุสูงก็สามารถรับการเคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิกเพื่อช่วยเสริมความแข็งแรงให้เคลือบฟันได้เช่นกัน
การเคลือบฟลูออไรด์ (Fluoride Varnish) คือการที่ทันตแพทย์ทาฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงลงบนผิวฟันโดยตรง เพื่อเสริมความแข็งแรงให้เคลือบฟันและป้องกันฟันผุ เป็นหัตถการที่ไม่เจ็บ ใช้เวลาเพียง 5 ถึง 10 นาที และไม่ได้จำเป็นเฉพาะในเด็กเท่านั้น ผู้ใหญ่ที่มีความเสี่ยงฟันผุสูงก็ได้ประโยชน์เช่นกัน บทความนี้สรุปครบทั้งเคลือบฟลูออไรด์คืออะไร เหมาะกับใคร ขั้นตอน ราคา และวิธีเลือกยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ให้ถูกต้อง
เคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิกคืออะไร จำเป็นไหม
การเคลือบฟลูออไรด์ (Fluoride Varnish) คือการทาเจลหรือน้ำยาวานิชที่มีความเข้มข้นของฟลูออไรด์สูงมาก (โดยทั่วไปประมาณ 22,600 ppm) ลงบนผิวฟันโดยทันตแพทย์เฉพาะทางเด็กหรือทันตแพทย์ทั่วไป ฟลูออไรด์ชนิดนี้จะยึดเกาะกับผิวฟันได้ดีและค่อย ๆ ปล่อยแร่ธาตุเข้าสู่ชั้นเคลือบฟัน
การเคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิกจำเป็นและมีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับ:
- เด็กเล็กที่ยังแปรงฟันด้วยตัวเองได้ไม่สะอาดพอ
- ผู้ที่มีประวัติฟันผุง่าย มีคราบจุลินทรีย์สะสมเยอะ
- ผู้ใหญ่ที่มีเหงือกร่น หรือมีภาวะปากแห้งน้ำลายน้อย
- คนไข้ที่กำลังจัดฟัน ซึ่งการทำความสะอาดฟันทำได้ยากกว่าปกติ
ทันตแพทย์มักแนะนำให้เข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากและเคลือบฟลูออไรด์ทุก ๆ 6 เดือน เพื่อคงประสิทธิภาพในการป้องกันฟันผุอย่างต่อเนื่อง
ขั้นตอนการเคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิก
การเคลือบฟลูออไรด์เป็นหัตถการที่ไม่เจ็บและใช้เวลาเพียง 5 ถึง 10 นาที โดยมีขั้นตอนหลักดังนี้
- ตรวจและทำความสะอาดฟัน: ทันตแพทย์จะตรวจสุขภาพช่องปาก และอาจขัดฟันหรือขูดหินปูนก่อน เพื่อให้ผิวฟันสะอาดพร้อมรับฟลูออไรด์
- ทำผิวฟันให้แห้งและทาฟลูออไรด์วานิช: เป่าลมให้ผิวฟันแห้ง จากนั้นใช้พู่กันทาฟลูออไรด์วานิชความเข้มข้นสูงเคลือบลงบนผิวฟันทุกซี่
- ปฏิบัติตัวหลังเคลือบ: งดดื่มน้ำ ทานอาหาร หรือบ้วนปากประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง และหลีกเลี่ยงอาหารแข็งหรือร้อนจัดในวันนั้น เพื่อให้ฟลูออไรด์ยึดเกาะผิวฟันได้เต็มที่
ราคาเคลือบฟลูออไรด์ 2026
ค่าใช้จ่ายในการเคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิกมักจะทำควบคู่ไปกับการทำความสะอาดฟันเบื้องต้น Smile Seasons Dental Clinic กำหนดอัตราค่าบริการเพื่อเป็นมาตรฐานดังนี้
| รายการรักษา | ราคา (บาท) | หน่วย |
|---|---|---|
| ขัดฟัน และเคลือบฟลูออไรด์ | 700 | ครั้ง |
| ขูดหินปูน ขัดฟัน และเคลือบฟลูออไรด์ (เด็ก) | 800 - 1,200 | ครั้ง |
| ขูดหินปูนและขัดฟัน (ผู้ใหญ่) | 1,000 - 1,500 | ครั้ง |
* ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง แนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินค่ารักษาจริง สามารถใช้สิทธิประกันสังคม 900 บาท/ปี สำหรับการขูดหินปูนได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย
ปกป้องรอยยิ้มของคุณและลูกน้อยจากฟันผุ ทักมานัดหมายหมอมากประสบการณ์ที่ Smile Seasons เพื่อดูแลความสะอาดช่องปากอย่างถูกวิธี
เคลือบฟลูออไรด์อันตรายไหม ผลข้างเคียง
การเคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิกมีความปลอดภัยสูงมาก เพราะทันตแพทย์เป็นผู้ควบคุมปริมาณและทาเฉพาะบนผิวฟันโดยไม่ให้กลืน ฟลูออไรด์โดยรวมมีความปลอดภัยเมื่อใช้ในปริมาณที่เหมาะสมตามคำแนะนำของทันตแพทย์ อย่างไรก็ตาม ผลข้างเคียงอาจเกิดขึ้นได้หากร่างกายได้รับฟลูออไรด์เกินขนาดอย่างต่อเนื่องในช่วงที่ฟันกำลังสร้างตัว (ช่วงอายุต่ำกว่า 8 ปี) ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะ ฟันตกกระ (Dental Fluorosis) โดยผิวฟันจะมีรอยด่างสีขาวขุ่นหรือสีน้ำตาล แม้จะไม่มีผลต่อความแข็งแรงของฟัน แต่ก็ส่งผลกระทบต่อความสวยงาม
ดังนั้น ผู้ปกครองควรบีบยาสีฟันให้เด็กในปริมาณที่กำหนดและสอนไม่ให้เด็กกลืนยาสีฟันเล่น สำหรับการใช้ยาสีฟันในผู้ใหญ่ การกลืนยาสีฟันเพียงเล็กน้อยระหว่างแปรงฟันไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายแต่อย่างใด
ฟลูออไรด์คืออะไร
ฟลูออไรด์เป็นแร่ธาตุที่พบได้ตามธรรมชาติในเปลือกโลก แหล่งน้ำ ดิน และอาหารบางชนิด เช่น ชา หรือปลาทะเล แร่ธาตุชนิดนี้มีความสำคัญอย่างมากต่อการสร้างความแข็งแรงให้กับกระดูกและฟัน ในทางทันตกรรม ฟลูออไรด์ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าเป็นสารที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการควบคุมและป้องกันโรคฟันผุ ทำให้องค์กรสาธารณสุขทั่วโลกสนับสนุนให้ใช้ฟลูออไรด์เป็นมาตรฐานในการดูแลช่องปาก
ฟลูออไรด์ป้องกันฟันผุได้อย่างไร
เมื่อเราทานอาหารที่มีแป้งและน้ำตาล แบคทีเรียในช่องปากจะย่อยสลายน้ำตาลเหล่านี้และปล่อย "กรด" ออกมา กรดจะเข้าไปทำลายผิวเคลือบฟัน ทำให้สูญเสียแร่ธาตุแคลเซียมและฟอสเฟต (Demineralization) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของฟันผุ
ฟลูออไรด์เข้ามามีบทบาทสำคัญในการยับยั้งกระบวนการนี้ผ่าน 3 กลไกหลัก ได้แก่
- กระบวนการคืนแร่ธาตุ (Remineralization): ฟลูออไรด์จะทำหน้าที่ดึงแคลเซียมและฟอสเฟตจากน้ำลายให้กลับเข้าไปสะสมในผิวเคลือบฟันที่เริ่มถูกทำลาย ช่วยซ่อมแซมรอยผุระยะเริ่มต้นให้กลับมาแข็งแรง
- สร้างเกราะป้องกันกรด: เมื่อฟลูออไรด์รวมตัวกับแร่ธาตุบนผิวฟัน จะเกิดเป็นโครงสร้างใหม่ที่เรียกว่า Fluorapatite ซึ่งมีความทนทานและต้านทานต่อการกัดกร่อนของกรดได้ดีกว่าโครงสร้างฟันตามธรรมชาติ
- ยับยั้งการทำงานของแบคทีเรีย: ฟลูออไรด์สามารถขัดขวางกระบวนการสร้างกรดของแบคทีเรียในคราบจุลินทรีย์ (Plaque) ทำให้แบคทีเรียผลิตกรดทำลายฟันได้น้อยลง
ฟลูออไรด์มีกี่ชนิด
เราสามารถแบ่งประเภทของฟลูออไรด์ตามวิธีการรับเข้าสู่ร่างกายได้เป็น 2 ชนิดหลัก ซึ่งทำงานเสริมประสิทธิภาพกันและกัน
| ชนิดของฟลูออไรด์ | รูปแบบและการทำงาน | แหล่งที่พบ |
|---|---|---|
| ฟลูออไรด์แบบรับประทาน (Systemic Fluoride) | ดูดซึมผ่านระบบทางเดินอาหาร เข้าไปสะสมในโครงสร้างฟันที่กำลังสร้างตัวใต้เหงือก (ช่วงวัยเด็ก) | น้ำดื่มที่ผสมฟลูออไรด์, นมเสริมฟลูออไรด์, ยาเม็ดฟลูออไรด์ |
| ฟลูออไรด์เฉพาะที่ (Topical Fluoride) | สัมผัสโดยตรงกับผิวฟันที่ขึ้นมาในช่องปากแล้ว ช่วยเคลือบและซ่อมแซมผิวฟันชั้นนอก | ยาสีฟัน, น้ำยาบ้วนปาก, การเคลือบฟลูออไรด์ที่คลินิก |
ปริมาณฟลูออไรด์ที่เหมาะสมตามช่วงอายุ
การใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ให้ได้ประสิทธิภาพและปลอดภัยสูงสุด ต้องคำนึงถึงความเข้มข้นของฟลูออไรด์ (มีหน่วยเป็น ppm) และปริมาณการบีบยาสีฟันที่เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กในแต่ละช่วงวัย
| ช่วงอายุ | ความเข้มข้น (ppm) | ปริมาณยาสีฟันที่แนะนำต่อครั้ง |
|---|---|---|
| ฟันซี่แรก - ต่ำกว่า 3 ปี | 1,000 ppm | แตะขนแปรงพอเปียก (ขนาดเท่าเม็ดข้าวสาร) |
| อายุ 3 - 6 ปี | 1,000 - 1,450 ppm | ขนาดเท่าเมล็ดถั่วเขียว |
| อายุ 6 ปีขึ้นไป และผู้ใหญ่ | 1,350 - 1,500 ppm | บีบตามความกว้างหรือความยาวของหัวแปรง |
* อ้างอิงตามคำแนะนำของทันตแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ผู้ปกครองควรดูแลการแปรงฟันของเด็กอย่างใกล้ชิด
ฟลูออไรด์ในยาสีฟัน เลือกอย่างไร
การเลือกซื้อยาสีฟันควรสังเกตฉลากข้างหลอดเสมอ โดยมองหาคำว่า "ฟลูออไรด์ (Fluoride)" และตรวจสอบความเข้มข้น ยาสีฟันที่ได้มาตรฐานในการป้องกันฟันผุควรมีระดับฟลูออไรด์อยู่ที่ 1,000 ถึง 1,500 ppm สำหรับเด็กที่มีความเสี่ยงฟันผุสูง ทันตแพทย์อาจแนะนำให้ใช้ยาสีฟันเด็กที่มีความเข้มข้น 1,000 ppm ได้ตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้น โดยต้องควบคุมปริมาณการบีบอย่างเคร่งครัด
เลือกดูแลฟันให้แข็งแรงอย่างถูกวิธี
การแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ร่วมกับการพบทันตแพทย์เพื่อรับการเคลือบฟลูออไรด์เฉพาะที่ เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการปกป้องรอยยิ้มของคุณและลูกน้อยจากปัญหาฟันผุ ทันตแพทย์ที่ Smile Seasons Dental Clinic พร้อมดูแลสุขภาพช่องปากของคุณอย่างครบวงจร คลินิกเปิดให้บริการทุกวันตั้งแต่เวลา 10.00 - 20.00 น. ทั้ง 10 สาขา ทักมาสอบถามข้อมูลหรือประเมินค่าใช้จ่ายเบื้องต้นได้ทาง LINE ฟรีครับ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
การเคลือบฟลูออไรด์ไม่ได้จำกัดเฉพาะในเด็ก ผู้ใหญ่ที่มีความเสี่ยงฟันผุสูง เช่น ผู้ที่มีอาการปากแห้งน้ำลายน้อย ผู้ที่กำลังจัดฟัน หรือผู้ที่มีเหงือกร่นจนรากฟันโผล่ ทันตแพทย์จะแนะนำให้เคลือบฟลูออไรด์เพื่อป้องกันฟันผุและลดอาการเสียวฟัน
หากกลืนเพียงเล็กน้อยระหว่างแปรงฟันตามปริมาณที่ทันตแพทย์แนะนำ (ขนาดเท่าเมล็ดถั่ว) ร่างกายสามารถขับออกได้และไม่เป็นอันตราย แต่หากบีบในปริมาณมากและกลืนบ่อยครั้งเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดฟันตกกระได้
ไม่เจ็บเลยครับ เป็นขั้นตอนที่สบายและรวดเร็ว ทันตแพทย์เพียงแค่ใช้พู่กันทาฟลูออไรด์วานิชลงบนผิวฟัน ใช้เวลาเพียง 5 ถึง 10 นาทีก็เสร็จเรียบร้อย
โดยทั่วไปทันตแพทย์จะแนะนำให้งดดื่มน้ำและงดทานอาหารประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง เพื่อให้ฟลูออไรด์เซ็ตตัวและออกฤทธิ์ซึมซาบเข้าสู่ผิวเคลือบฟันได้อย่างเต็มที่
ฟลูออไรด์ไม่มีคุณสมบัติในการฟอกสีฟันให้ขาวขึ้น หน้าที่หลักคือการเสริมความแข็งแรงให้เคลือบฟัน หากต้องการให้ฟันขาวขึ้นจะต้องใช้การฟอกสีฟันด้วยน้ำยาที่มีสาร Hydrogen Peroxide แทน
ผู้เขียนบทความ
ทพ.ธนิตย์ วนิชนพรัตน์ (หมอเอก)
- วุฒิบัตรทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาปริทันตวิทยา ทันตแพทยสภา
- Certificate of Training Orthodontic and Miniscrew – Advance Orthodontic Society
- Certification of Invisalign Provider
- ทันตแพทยศาสตร์ ม.เชียงใหม่