ปวดฟันจี๊ดขึ้นสมอง เกิดจากอะไร อันตรายไหม บรรเทาอาการอย่างไร
ปวดฟันจี๊ดขึ้นสมอง หรือความรู้สึกปวดฟันที่ร้าวขึ้นไปถึงศีรษะ เป็นอาการที่พบได้บ่อยและมักทำให้ตกใจ เพราะความปวดดูรุนแรงเกินกว่าจะเป็นแค่ปัญหาที่ฟันซี่เดียว ความจริงแล้วอาการนี้เกี่ยวข้องกับเส้นประสาทไทรเจมินัล (Trigeminal Nerve) ที่รับความรู้สึกจากฟันและใบหน้าเป็นเครือข่ายเดียวกัน เมื่อฟันซี่ใดซี่หนึ่งอักเสบรุนแรง สัญญาณปวดจึงอาจส่งต่อไปยังบริเวณศีรษะ ขมับ หรือหูข้างเดียวกันได้ บทความนี้จะพาไปเช็กสาเหตุที่แท้จริง ระดับความอันตราย วิธีบรรเทาอาการเบื้องต้น และแนวทางการรักษาที่ Smile Seasons Dental Clinic
ฉุกเฉิน ปวดฟันจี๊ดขึ้นสมอง: หากมีอาการปวดร่วมกับเหงือกบวม แก้มบวม มีไข้ หรือปวดต่อเนื่องนานเกิน 2 วัน ควรรีบพบทันตแพทย์ทันที Smile Seasons เปิดให้บริการทุกวัน 10.00 - 20.00 น. โทรสอบถามคิวแทรกฉุกเฉินได้ที่ 02-114-3274 (ใช้สิทธิประกันสังคมได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย)
สาเหตุของอาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมอง
อาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมองมักเป็นสัญญาณเตือนว่าฟันหรือเหงือกกำลังมีปัญหารุนแรงกว่าฟันผุธรรมดา สาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้
1. ฟันผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน
เมื่อฟันผุลึกจนถึงโพรงประสาทฟัน เชื้อแบคทีเรียจะเข้าไปทำลายเส้นประสาทโดยตรง ทำให้เกิดอาการปวดรุนแรงแบบจี๊ด และเนื่องจากเส้นประสาทฟันเชื่อมต่อกับเส้นประสาทไทรเจมินัลที่ไปเลี้ยงใบหน้าและศีรษะ อาการปวดจึงมักร้าวขึ้นไปถึงขมับหรือศีรษะได้
2. ฟันคุด
ฟันกรามซี่สุดท้ายที่ขึ้นไม่ได้หรือขึ้นเอียง มักไปดันฟันซี่ข้างเคียงหรือทำให้เหงือกอักเสบเป็นหนอง ตำแหน่งของฟันคุดที่อยู่ลึกในสุดของขากรรไกรทำให้อาการปวดร้าวไปถึงหูหรือลำคอได้ง่าย
3. เหงือกอักเสบและโรคปริทันต์
เกิดจากคราบหินปูนสะสมจนเหงือกร่น เหงือกบวมแดง มีเลือดออกขณะแปรงฟัน หากอักเสบรุนแรงจนเป็นหนองใต้เหงือก อาการปวดจะรุนแรงและร้าวไปยังบริเวณกรามได้
4. ฟันบิ่นหรือแตกร้าว
มักเกิดจากการเคี้ยวของแข็ง เช่น น้ำแข็งหรือกระดูก ทำให้ฟันเกิดรอยร้าวลึกจนใกล้โพรงประสาท จะรู้สึกปวดจี๊ดฉับพลันเวลาเคี้ยวอาหารโดนจุดที่ร้าว
5. เศษอาหารติดแน่นในร่องเหงือก
เศษอาหารชิ้นใหญ่ เช่น เศษเนื้อ ติดแน่นระหว่างซอกฟันแล้วกดทับเหงือก ทำให้เหงือกอักเสบเฉียบพลันและปวดฟันบริเวณนั้นได้ในเวลาไม่นาน
6. ปลายรากฟันอักเสบเป็นหนอง
ภาวะแทรกซ้อนจากฟันผุทะลุโพรงประสาทฟันที่ไม่ได้รับการรักษา ทำให้เกิดหนองสะสมที่ปลายรากฟันและดันเนื้อเยื่อโดยรอบ อาการปวดในระยะนี้มักรุนแรงและร้าวไปยังศีรษะหรือหูได้ชัดเจนที่สุด
7. ไซนัสอักเสบ
โพรงไซนัสบริเวณโหนกแก้มอยู่ใกล้กับรากฟันกรามบนมาก เมื่อไซนัสอักเสบจากหวัดหรือภูมิแพ้ อาจส่งความรู้สึกปวดร้าวมาที่ฟันกรามบนและลามขึ้นไปถึงหน้าผากหรือศีรษะ ทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นอาการปวดฟันได้
ลักษณะอาการปวดฟันที่ร้าวไปยังจุดต่างๆ
อาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมองมีลักษณะการร้าวที่แตกต่างกันไปตามตำแหน่งฟันและความรุนแรงของการอักเสบ การสังเกตจุดที่ปวดร้าวจะช่วยให้ทันตแพทย์วินิจฉัยสาเหตุได้แม่นยำขึ้น
ปวดฟันร้าวขึ้นหัวหรือขมับ
มักพบในกรณีฟันกรามบนอักเสบรุนแรง เพราะรากฟันกรามบนอยู่ใกล้กับเส้นประสาทที่เลี้ยงบริเวณขมับและศีรษะ อาการปวดจึงมักรู้สึกจี๊ดขึ้นไปถึงหัวเป็นระยะ โดยเฉพาะเวลาเคี้ยวอาหารหรือโดนความร้อนเย็น
ปวดฟันร้าวไปถึงหู
พบบ่อยในกรณีฟันกรามล่างซี่ในสุดอักเสบ หรือฟันคุดที่กำลังอักเสบ เนื่องจากตำแหน่งของฟันอยู่ใกล้กับเส้นประสาทที่เชื่อมต่อไปยังหู ทำให้รู้สึกปวดหูร่วมด้วยได้แม้หูจะไม่มีปัญหาใดๆ
ปวดฟันร้าวทั่วใบหน้าร่วมกับปวดหัว
มักเกิดเมื่อการอักเสบลุกลามกว้างขึ้น เช่น ปลายรากฟันเป็นหนอง หรือไซนัสอักเสบร่วมด้วย ทำให้รู้สึกปวดตื้อทั่วทั้งใบหน้าข้างที่มีปัญหา ร่วมกับอาการปวดหัวแบบตื้อๆ ต่อเนื่อง
ปวดฟันจี๊ดขึ้นสมองอันตรายแค่ไหน
อาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมองเป็นสัญญาณว่าการอักเสบในช่องปากรุนแรงขึ้น หากปล่อยไว้โดยไม่รักษาอาจลุกลามจนติดเชื้อรุนแรงได้ ควรรีบพบทันตแพทย์ทันทีหากมีอาการดังต่อไปนี้ร่วมด้วย
ปวดต่อเนื่องนานเกิน 2 วันและมีแนวโน้มปวดมากขึ้นเรื่อยๆ เจ็บจี๊ดขณะเคี้ยวอาหาร เหงือกบวมแดงหรือแก้มบวมผิดรูป มีไข้ร่วมด้วย หรือมีการรับรสผิดปกติในช่องปาก อาการเหล่านี้บ่งบอกว่าอาจมีการติดเชื้อสะสม ควรให้ทันตแพทย์ซักประวัติและตรวจช่องปากอย่างละเอียดเพื่อวางแผนการรักษาที่ถูกต้อง
วิธีบรรเทาอาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมองเบื้องต้น
หากมีอาการปวดฟันจนทนไม่ไหวแต่ยังไม่สะดวกไปพบทันตแพทย์ในทันที สามารถบรรเทาอาการเบื้องต้นได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
บ้วนน้ำเกลืออุ่น
ผสมเกลือครึ่งช้อนชาลงในน้ำอุ่น 1 แก้ว กลั้วปากทุก 1-2 ชั่วโมง น้ำเกลือมีฤทธิ์ช่วยต้านการอักเสบและฆ่าเชื้ออ่อนๆ พร้อมช่วยกำจัดเศษอาหารชิ้นใหญ่ออกไปได้
ประคบเย็น
ใช้เจลเย็นหรือน้ำแข็งใส่ถุงห่อด้วยผ้าบางๆ ประคบบริเวณที่ปวดประมาณ 10-15 นาที ทำซ้ำได้ทุกชั่วโมง ความเย็นจะทำให้เส้นเลือดบริเวณที่ปวดหดตัวและเส้นประสาททำงานช้าลง ช่วยลดอาการปวดได้
รับประทานยาแก้ปวด
สามารถซื้อยาแก้ปวดประเภท Paracetamol หรือ Ibuprofen จากร้านขายยามารับประทานเพื่อลดอาการปวดได้ แต่ควรสอบถามข้อควรระวังและประวัติการแพ้ยาจากเภสัชกรก่อนใช้ทุกครั้ง
วิธีที่กล่าวมาข้างต้นเป็นเพียงการบรรเทาอาการปวดเบื้องต้น ไม่ใช่การรักษาที่ต้นเหตุ จึงควรรีบพบทันตแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างตรงจุดโดยเร็ว
แยกอาการปวดฟันแบบอื่นที่ควรรู้จัก
อาการปวดฟันมีหลายลักษณะ หากอาการของคุณไม่ตรงกับปวดจี๊ดร้าวขึ้นศีรษะ ลองอ่านบทความที่ตรงกับอาการมากกว่านี้แทน
ปวดฟันกราม
หากปวดเฉพาะบริเวณฟันกรามโดยไม่มีอาการร้าวขึ้นศีรษะ อ่านสาเหตุและวิธีรักษาเพิ่มเติมได้ที่ ปวดฟันกราม ปวดฟันคุด เกิดจากอะไร
ปวดฟันแบบตุบๆ ทั่วไป
หากมีอาการปวดตุบๆ ตามจังหวะชีพจรโดยไม่ร้าวขึ้นศีรษะ หรือต้องการเช็ก 10 สาเหตุปวดฟันที่พบบ่อยและยาแก้ปวดฟัน อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ปวดฟันมากทำอย่างไร
การรักษาและราคาที่ Smile Seasons 2026
ที่ Smile Seasons Dental Clinic ทันตแพทย์จะตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงก่อนวางแผนการรักษา สามารถใช้สิทธิประกันสังคมสำหรับอุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน และผ่าฟันคุดได้ในวงเงิน 900 บาทต่อปี
| รายการรักษา | ราคา (บาท) | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ตรวจสุขภาพช่องปาก | ฟรี | โดยทันตแพทย์ทั่วไป |
| เอกซเรย์ฟิล์มเล็ก | 200 / ฟิล์ม | เพื่อหาจุดฟันผุหรือปลายรากอักเสบ |
| รักษาฉุกเฉินเพื่อลดอาการปวด | 2,000 / ครั้ง | คิดแยกจากค่ารักษารากฟัน |
| อุดฟัน | 900 - 1,500 / ซี่ | ตามวัสดุและความซับซ้อน |
| รักษารากฟัน (ฟันหน้า) | เริ่มต้น 8,000 / ซี่ | ไม่รวมค่าบูรณะฟัน/ครอบฟัน |
| รักษารากฟัน (ฟันกรามน้อย) | 9,000 - 9,500 / ซี่ | ไม่รวมค่าบูรณะฟัน/ครอบฟัน |
| รักษารากฟัน (ฟันกราม) | 12,000 - 14,000 / ซี่ | ไม่รวมค่าบูรณะฟัน/ครอบฟัน |
| ขูดหินปูน | 1,000 - 1,500 / ครั้ง | ใช้สิทธิประกันสังคมได้ |
| ถอนฟันคุด / ผ่าฟันคุด | 1,800 - 8,000 / ซี่ | ขึ้นอยู่กับความยากง่าย |
* ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง แนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินค่ารักษาจริง
ปรึกษาทันตแพทย์ฟรีทาง LINE ไม่ต้องรอนาน ใช้สิทธิประกันสังคมได้
การป้องกันอาการปวดฟันจี๊ดขึ้นสมอง
การดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอยังคงเป็นวิธีป้องกันอาการปวดฟันที่ดีที่สุด ควรแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้งหรือหลังรับประทานอาหาร เลือกใช้แปรงสีฟันขนนุ่มร่วมกับยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์เป็นส่วนผสม และอย่าลืมทำความสะอาดลิ้นเพื่อกำจัดแบคทีเรียสะสม
ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานหรือดื่มเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงหรือรสเปรี้ยวมาก เพราะกรดในอาหารเหล่านั้นสามารถทำลายสารเคลือบฟันได้ ที่สำคัญที่สุดคือควรพบทันตแพทย์เป็นประจำทุก 6 เดือนเพื่อตรวจสุขภาพฟันและขูดหินปูน
ที่คลินิกทันตกรรม Smile Seasons ทีมทันตแพทย์ผู้มีประสบการณ์พร้อมให้คำแนะนำและดูแลสุขภาพช่องปากของคุณ ไม่ว่าจะเป็นการขูดหินปูนหรือการตรวจเช็กสุขภาพฟันในทุกๆ ด้าน
ปวดฟันแบบนี้สามารถหายเองได้ไหม
อาการปวดอาจทุเลาลงชั่วคราวจากยาแก้ปวดหรือการประคบเย็น แต่สาเหตุที่แท้จริงจะไม่หายไปเอง หากมีอาการปวดฟันต่อเนื่องกันเกินกว่า 2 วันและมีแนวโน้มปวดมากขึ้นเรื่อยๆ รวมถึงมีอาการเจ็บจี๊ดขณะเคี้ยวอาหาร เหงือกบวมแดงบริเวณแก้มหรือกรามบวมผิดรูป และมีการรับรสผิดปกติ แนะนำให้รีบมาพบทันตแพทย์โดยเร็ว เพื่อซักประวัติและตรวจช่องปากอย่างละเอียด จะได้ค้นหาสาเหตุและวางแผนการรักษาได้ถูกต้อง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
อาการนี้เป็นสัญญาณว่าฟันหรือเหงือกกำลังมีปัญหารุนแรง เช่น โพรงประสาทฟันอักเสบ หรือปลายรากฟันเป็นหนอง หากปล่อยไว้นานอาจลุกลามจนติดเชื้อรุนแรงขึ้นได้ จึงควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุโดยเร็ว ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้
เพราะฟันและใบหน้าใช้เส้นประสาทไทรเจมินัลเส้นเดียวกันในการรับความรู้สึก เมื่อฟันซี่ใดซี่หนึ่งอักเสบรุนแรง สมองอาจแปลสัญญาณปวดผิดตำแหน่ง ทำให้รู้สึกปวดร้าวไปยังหู ขมับ หรือศีรษะข้างเดียวกันได้ พบบ่อยในกรณีฟันกรามล่างหรือฟันคุดอักเสบ
ปวดฟันจี๊ดขึ้นสมองมักปวดร่วมกับฟันหรือเหงือกซี่ใดซี่หนึ่งชัดเจน และมักปวดรุนแรงขึ้นเมื่อเคี้ยวอาหารหรือโดนของร้อนเย็น ส่วนไมเกรนมักปวดตุบๆ ข้างศีรษะโดยไม่สัมพันธ์กับการเคี้ยว หากไม่แน่ใจควรให้ทันตแพทย์ตรวจฟันก่อนเพื่อแยกสาเหตุ
ค่ารักษาฉุกเฉินเพื่อลดอาการปวดเริ่มต้นที่ 2,000 บาทต่อครั้ง ซึ่งคิดแยกจากค่ารักษารากฟัน โดยทันตแพทย์จะประเมินและวางแผนการรักษาต่อเนื่องให้อีกครั้งหลังอาการปวดทุเลาลง
อาการปวดอาจทุเลาลงชั่วคราวจากยาแก้ปวดหรือการประคบเย็น แต่สาเหตุที่แท้จริงจะไม่หายเอง หากปวดต่อเนื่องเกิน 2 วัน มีเหงือกบวม แก้มบวม หรือมีไข้ร่วมด้วย ควรรีบพบทันตแพทย์ทันที
สามารถใช้สิทธิประกันสังคม อุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน และผ่าฟันคุดได้ 900 บาทต่อปี โดยไม่ต้องสำรองจ่ายที่ Smile Seasons Dental Clinic ทุกสาขา
ผู้เขียนบทความ
ทพ.ธนิตย์ วนิชนพรัตน์ (หมอเอก)
- วุฒิบัตรทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาปริทันตวิทยา ทันตแพทยสภา
- Certificate of Training Orthodontic and Miniscrew – Advance Orthodontic Society
- Certification of Invisalign Provider
- ทันตแพทยศาสตร์ ม.เชียงใหม่