เหงือกบวมเป็นหนอง เกิดจากอะไร อันตรายไหม รักษายังไง

เหงือกบวมเป็นหนอง คือสัญญาณว่ามีการติดเชื้อในเหงือก ร่องปริทันต์ หรือปลายรากฟัน ไม่ควรบีบ เจาะ หรือรอให้แตกเอง เพราะแม้หนองจะยุบชั่วคราว เชื้อแบคทีเรียยังอาจค้างอยู่และลุกลามจนทำลายกระดูกเบ้าฟัน ทำให้ฟันโยก หรือบวมลามไปที่ใบหน้าได้ การรักษาที่ถูกต้องคือให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุ ระบายหนองอย่างปลอดเชื้อ และรักษาต้นเหตุ เช่น ขูดหินปูนลึก รักษารากฟัน ผ่าฟันคุด หรือถอนฟันในกรณีจำเป็น

เหงือกบวมทั่วไป vs เหงือกบวมเป็นหนอง ต่างกันอย่างไร?

เหงือกบวมเป็นหนองเกิดจากอะไร? 5 สาเหตุที่พบบ่อย

อาการบวมที่มีหนองไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยไม่มีสาเหตุ การรู้ต้นตอช่วยให้ทันตแพทย์เลือกวิธีรักษาได้ตรงจุด เพราะหนองอาจมาจากเหงือก รากฟัน หรือฟันคุด ซึ่งใช้วิธีรักษาไม่เหมือนกัน

คราบจุลินทรีย์และหินปูนสะสม

คราบหินปูนที่สะสมลึกใต้ขอบเหงือกทำให้เกิดโรคปริทันต์ แบคทีเรียจะทำลายเนื้อเยื่อยึดฟันและเกิดร่องเหงือกลึก เมื่อร่างกายพยายามต่อสู้กับเชื้อจึงอาจเกิดฝีปริทันต์หรือหนองบริเวณเหงือกข้างฟันได้

ฟันคุดดันเหงือก

ฟันกรามที่กำลังพยายามงอกขึ้นมาแต่ถูกกีดขวาง มักมีแผ่นเหงือกคลุมบางส่วน เศษอาหารและแบคทีเรียจึงสะสมใต้เหงือกได้ง่ายจนปวด บวม และเกิดหนองซ้ำบริเวณฟันกรามในสุด

ฟันผุทะลุโพรงประสาท

หากปล่อยรอยผุไว้จนแบคทีเรียลุกลามเข้าสู่โพรงประสาท การติดเชื้อจะลงไปถึงปลายรากฟันและเกิดถุงหนองดันออกมาที่เหงือก คนไข้มักเห็นเป็นตุ่มนูนเล็กๆ หรือมีรูเปิดที่มีหนองไหล

แผลเหงือกหรือเศษอาหารฝังลึก

ก้างปลา เปลือกเมล็ดพืช หรือเศษอาหารแข็งที่แทงเหงือก อาจทำให้เกิดแผลเล็กๆ แล้วติดเชื้อจนเป็นหนองเฉพาะจุดได้ โดยเฉพาะบริเวณซอกฟันที่ทำความสะอาดยาก

ภูมิคุ้มกันและโรคประจำตัว

ผู้ที่มีเบาหวาน ควบคุมน้ำตาลได้ไม่ดี สูบบุหรี่ หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ จะเสี่ยงต่อการติดเชื้อในช่องปากมากขึ้น หากมีเหงือกบวมเป็นหนองร่วมกับไข้หรือบวมลาม ควรรีบพบแพทย์หรือทันตแพทย์ทันที

เหงือกบวมเป็นหนองบริเวณฟันกรามในสุด อาจเกี่ยวกับฟันคุด

หากปวดและมีเหงือกบวมเป็นหนองบริเวณหลังสุดของช่องปาก อาการนี้มักเกี่ยวกับฟันคุดที่งอกไม่พ้นเหงือกหรือถูกฟันซี่ข้างเคียงขวางไว้ เศษอาหารจึงเข้าไปสะสมใต้แผ่นเหงือกจนเกิดการอักเสบ (Pericoronitis) อาการมักปวดร้าวไปถึงกรามหรือหู อ้าปากลำบาก และมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำหากยังไม่รักษาต้นเหตุ

ตุ่มหนองที่เหงือก อันตรายไหม?

ตุ่มหนองที่เหงือกหรือฝีที่เหงือกคือสัญญาณเตือนว่ามีการติดเชื้อแบคทีเรียอยู่ลึกกว่าผิวเหงือก อาจมาจากปลายรากฟัน ร่องเหงือก หรือรอบฟันคุด หากปล่อยทิ้งไว้ เชื้อสามารถทำลายกระดูกเบ้าฟันจนฟันโยก หรือบวมลามเข้าสู่ใบหน้าและลำคอได้

เหงือกบวมเป็นหนอง หายเองได้ไหม?

ถ้ามีหนองร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยให้หายเองครับ เพราะหนองแปลว่ามีการติดเชื้ออยู่แล้ว แม้ตุ่มหนองจะแตกหรือยุบลงเอง แหล่งเชื้อที่รากฟันหรือร่องเหงือกมักยังอยู่และกลับมาเป็นซ้ำได้

กรณีที่อาจยุบลงชั่วคราว

หากเกิดจากเศษอาหารหรือสิ่งแปลกปลอมแทงเหงือก เมื่อเอาออกและทำความสะอาดดี อาการอาจยุบลงได้ แต่ถ้ามีหนองไหล ปวดตุบๆ หรือมีกลิ่นเหม็น ควรให้ทันตแพทย์ตรวจเพื่อยืนยันว่าไม่มีการติดเชื้อลึก

กรณีที่ไม่สามารถหายเองได้

หากเหงือกบวมเป็นหนองจากฟันผุทะลุโพรงประสาท โรคปริทันต์ หรือฟันคุด อาการจะไม่หายขาดด้วยยาแก้ปวดหรือน้ำเกลือ บางครั้งอาจยุบลงชั่วคราวแต่จะกลับมาบวมและปวดอีก จำเป็นต้องรักษาต้นเหตุเท่านั้น

วิธีบรรเทาอาการเบื้องต้นก่อนพบทันตแพทย์

วิธีด้านล่างช่วยลดปวดและลดการระคายเคืองได้ชั่วคราว แต่ไม่ใช่วิธีรักษาหนองที่เหงือก หากมีตุ่มหนอง ปวดมาก หรือบวมไม่ยุบ ควรนัดตรวจโดยเร็ว

กลั้วปากด้วยน้ำเกลืออุ่น

ผสมเกลือป่นครึ่งช้อนชากับน้ำอุ่น 1 แก้ว กลั้วปากเบาๆ ประมาณ 30 วินาที วันละ 2–3 ครั้ง น้ำเกลือจะช่วยลดการสะสมของแบคทีเรียและปลอบประโลมเหงือกที่อักเสบ

ประคบเย็นด้านนอกแก้ม

ใช้เจลประคบเย็นหรือผ้าห่อน้ำแข็ง ประคบด้านนอกแก้มบริเวณที่บวม ครั้งละ 10–15 นาที ความเย็นจะช่วยให้หลอดเลือดหดตัว ลดอาการปวดและบวมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แปรงฟันอย่างอ่อนโยน

แปรงฟันอย่างเบามือด้วยแปรงขนนุ่มพิเศษ หลีกเลี่ยงการใช้ไหมขัดฟันกระแทกเหงือกบริเวณที่กำลังอักเสบซ้ำ

เลือกทานอาหารอ่อน

เน้นทานอาหารอ่อนๆ ที่เคี้ยวง่าย เช่น โจ๊ก ข้าวต้ม หรือซุป หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด อาหารที่มีความแข็ง กรุบกรอบ (เช่น ถั่ว น้ำแข็ง) หรืออาหารที่ร้อนจัด ซึ่งอาจบาดเนื้อเยื่อและทำให้เหงือกอักเสบหนักกว่าเดิม

ทานยาแก้ปวดพาราเซตามอล

สามารถทานยาพาราเซตามอลเพื่อลดอาการปวดเบื้องต้นได้ แต่ต้องจำไว้เสมอว่ายาแค่ช่วยลดอาการปวดชั่วคราว ไม่ได้รักษาที่สาเหตุหลักครับ

สัญญาณอันตราย! อาการแบบไหนควรรีบพบทันตแพทย์

อย่ารอให้อาการลุกลาม หากมีสัญญาณเตือนเหล่านี้ร่วมกับเหงือกบวมเป็นหนอง ควรรีบเดินทางมาพบทันตแพทย์หรือโรงพยาบาลทันที

• บวมเป่งจนหน้าเบี้ยวผิดรูป หรืออ้าปากกว้างไม่ได้ กลืนอาหารลำบาก
• มีไข้ตัวร้อน หรือต่อมน้ำเหลืองบริเวณคอบวมโตร่วมด้วย
• รู้สึกหายใจติดขัด หรือบวมลามลงไปถึงบริเวณคอ
• มีหนองไหล มีกลิ่นเหม็น หรือปวดตุบๆ ต่อเนื่องนานเกิน 1-2 วัน

ทันตแพทย์รักษาเหงือกบวมเป็นหนองอย่างไร?

ทันตแพทย์จะซักประวัติ ตรวจช่องปาก และเอกซเรย์เพื่อแยกว่าหนองมาจากร่องเหงือก ปลายรากฟัน หรือฟันคุด จากนั้นจึงวางแผนรักษาให้ตรงจุด ไม่ใช่แค่ให้ยาลดปวดแล้วปล่อยให้กลับมาเป็นซ้ำ

ระบายหนองอย่างปลอดเชื้อ

หากมีฝีหนองชัดเจน ทันตแพทย์อาจเปิดทางระบายหนองด้วยเครื่องมือปลอดเชื้อเพื่อลดแรงดัน ลดปวด และควบคุมการติดเชื้อ ห้ามทำเองที่บ้านเพราะเสี่ยงทำให้เชื้อลุกลาม

การขูดหินปูนและเกลารากฟัน

หากสาเหตุเกิดจากโรคเหงือกหรือร่องปริทันต์ลึก ทันตแพทย์จะทำการขูดหินปูนและเกลารากฟันเพื่อกำจัดคราบแบคทีเรียที่เกาะใต้ขอบเหงือกออก

การผ่าฟันคุด

หากพบว่าฟันกรามซี่ในสุดดันเหงือกจนติดเชื้อ ทันตแพทย์อาจแนะนำผ่าฟันคุดเพื่อนำต้นเหตุออก ช่วยหยุดวงจรการอักเสบและหนองซ้ำซาก

การรักษารากฟัน

กรณีที่หนองเกิดจากฟันผุลึกจนติดเชื้อทะลุโพรงประสาท ทันตแพทย์จะทำการรักษารากฟันเพื่อขจัดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออกและเก็บรักษาฟันแท้ไว้ หากฟันเสียหายมากจนรักษาไม่ได้ อาจต้องถอนฟันเพื่อควบคุมการติดเชื้อ

เหงือกบวมเป็นหนอง เบิกประกันสังคมได้ไหม?

ผู้ประกันตนสามารถใช้สิทธิทำฟันประกันสังคมเพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายบางรายการได้ เช่น ขูดหินปูน อุดฟัน ถอนฟัน หรือผ่าฟันคุด ตามเงื่อนไขวงเงิน แต่การเกลารากฟันหรือรักษารากฟันอาจมีค่าใช้จ่ายส่วนต่าง

การรักษาเบื้องต้น: ขูดหินปูน

หากเป็นการขูดหินปูนเพื่อป้องกันหรือรักษาเหงือกอักเสบระยะเริ่มต้น สามารถใช้สิทธิทำฟันประกันสังคมได้ (วงเงินไม่เกิน 900 บาท/ปี โดยไม่ต้องสำรองจ่าย)

การรักษาโรคเหงือกขั้นสูง

หากเป็นโรคปริทันต์อักเสบ (โรคเหงือกขั้นรุนแรง) อาจจำเป็นต้องทำการเกลารากฟันหรือผ่าตัดเหงือก ซึ่งการรักษาเฉพาะทางเหล่านี้ไม่ครอบคลุมในสิทธิประกันสังคมแบบเบิกจ่ายทั่วไป ผู้ประกันตนจะต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนต่างเอง

กรณีมีอาการรุนแรงเฉียบพลัน

หากเหงือกบวมเป็นหนองรุนแรงจนมีผลต่อร่างกาย เช่น บวมลามออกใบหน้า ปวดศีรษะ มีไข้ กลืนลำบาก หรือหายใจติดขัด ควรเข้ารับการรักษาฉุกเฉินที่โรงพยาบาลตามสิทธิทันที

ค่ารักษาเหงือกบวมเป็นหนอง ราคาเท่าไหร่? (อัปเดต 2569)

ค่ารักษาขึ้นอยู่กับว่าหนองเกิดจากอะไร หากเป็นร่องเหงือกอาจต้องขูดหินปูนหรือเกลารากฟัน หากเป็นปลายรากฟันอาจต้องรักษาราก หรือหากเกิดจากฟันคุดอาจต้องผ่าฟันคุด ตารางนี้เป็นราคาเริ่มต้นของรายการที่เกี่ยวข้อง

* ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง แนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินค่ารักษาจริงตามความซับซ้อนของอาการ

ปรึกษาปัญหาเหงือกบวมเป็นหนองกับทันตแพทย์เฉพาะทาง

เหงือกบวมเป็นหนองเป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเกิดจากโรคปริทันต์ ฟันผุติดเชื้อ หรือฟันคุด หากปล่อยทิ้งไว้อาจทำให้สูญเสียฟันแท้และต้องฟื้นฟูด้วยรากฟันเทียมในภายหลัง ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านปริทันตวิทยา (หมอเอก) พร้อมวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงและให้การรักษาที่ปลอดภัย Smile Seasons Dental Clinic เปิดให้บริการทุกวัน 10.00 - 20.00 น. ทั้ง 10 สาขาทั่วกรุงเทพฯ สามารถทักปรึกษาแอดมินหรือนัดหมายคิวตรวจเบื้องต้นได้ฟรีผ่านช่องทาง LINE ครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)