เหงือกอักเสบ เหงือกบวมแดง อาการแบบไหนอันตราย? อัปเดตวิธีรักษา 2026
เหงือกอักเสบ (Gingivitis) คือจุดเริ่มต้นของปัญหาสุขภาพช่องปากที่คนส่วนใหญ่มักมองข้าม อาการเหงือกบวมแดง มีเลือดออกขณะแปรงฟัน หรือมีกลิ่นปากเรื้อรัง ล้วนเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกาย หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง การอักเสบจะลุกลามลึกลงไปทำลายกระดูกเบ้าฟัน กลายเป็นโรคปริทันต์อักเสบหรือรำมะนาด ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ต้องสูญเสียฟันแท้ในผู้ใหญ่
ในบทความนี้ Smile Seasons Dental Clinic จะพาคุณไปทำความเข้าใจถึงสาเหตุ อาการ การประเมินความรุนแรง พร้อมอัปเดตวิธีรักษาและราคาค่าใช้จ่ายประจำปี 2026 เพื่อให้คุณกลับมามีรอยยิ้มที่มั่นใจและสุขภาพเหงือกที่แข็งแรงอีกครั้ง
รักษาเหงือกอักเสบเบิกประกันสังคมได้: ผู้ประกันตนสามารถใช้สิทธิประกันสังคม 900 บาท/ปี สำหรับการขูดหินปูนเพื่อรักษาเหงือกอักเสบที่ Smile Seasons ทุกสาขา โดยไม่ต้องสำรองจ่าย
เหงือกอักเสบ (Gingivitis) คืออะไร? สาเหตุเกิดจากอะไร?
เหงือกอักเสบ คือภาวะที่เนื้อเยื่อเหงือกรอบๆ ฟันเกิดการอักเสบ บวมแดง และมีเลือดออกง่าย สาเหตุหลักมากกว่า 90% เกิดจากการสะสมของ คราบจุลินทรีย์ (Plaque) และ หินปูน (Tartar) บริเวณขอบเหงือกและซอกฟัน
เมื่อเราแปรงฟันไม่สะอาด คราบอาหารจะทำปฏิกิริยากับแบคทีเรียในช่องปาก กลายเป็นคราบพลัคเหนียวๆ เกาะติดผิวฟัน หากปล่อยทิ้งไว้ แบคทีเรียเหล่านี้จะปล่อยสารพิษออกมาทำลายเนื้อเยื่อเหงือก ทำให้เหงือกเกิดการอักเสบ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยกระตุ้นอื่นๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนขณะตั้งครรภ์ การสูบบุหรี่ หรือผลข้างเคียงจากยารักษาโรคบางชนิด
ระดับความรุนแรงของโรคเหงือก (Stage-by-stage)
โรคเหงือกไม่ได้เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน แต่มีการพัฒนาเป็นลำดับขั้น หากรู้เท่าทันตั้งแต่ระยะแรก จะสามารถรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้ 100%
- ระยะที่ 1: เหงือกอักเสบระยะเริ่มต้น (Gingivitis) - ขอบเหงือกมีสีแดงเข้ม บวมเล็กน้อย อาจมีเลือดออกขณะแปรงฟัน แต่ยังไม่มีการทำลายกระดูกเบ้าฟัน สามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยการขูดหินปูน
- ระยะที่ 2: โรคปริทันต์อักเสบระยะแรก (Early Periodontitis) - หินปูนเริ่มแทรกตัวลงไปใต้เหงือก ทำให้ร่องเหงือกลึกขึ้น (Pocket) แบคทีเรียเริ่มทำลายเอ็นยึดปริทันต์และกระดูกเบ้าฟันส่วนบน เหงือกเริ่มร่นลง
- ระยะที่ 3: โรคปริทันต์อักเสบรุนแรง (Advanced Periodontitis / รำมะนาด) - กระดูกเบ้าฟันถูกทำลายอย่างรุนแรง ฟันเริ่มโยก มีหนองไหลออกจากร่องเหงือก เคี้ยวอาหารแล้วเจ็บ หากไม่รีบรักษาด้วยการเกลารากฟัน จะต้องถอนฟันซี่นั้นทิ้งในที่สุด
เปรียบเทียบชัดๆ เหงือกอักเสบ vs โรคปริทันต์ ต่างกันอย่างไร?
หลายคนมักสับสนระหว่างภาวะเหงือกอักเสบธรรมดา กับโรคปริทันต์ (รำมะนาด) ตารางนี้จะช่วยให้คุณสังเกตความแตกต่างได้อย่างชัดเจนครับ
| จุดสังเกต / อาการ | เหงือกอักเสบ (Gingivitis) | โรคปริทันต์ (Periodontitis) |
|---|---|---|
| ระดับความรุนแรง | ระยะเริ่มต้น (อักเสบแค่เนื้อเยื่อเหงือก) | ระยะรุนแรง (อักเสบลามถึงกระดูกรากฟัน) |
| ลักษณะเหงือก | บวม แดง มีเลือดออกง่ายเวลาแปรงฟัน | เหงือกร่น ร่องเหงือกลึก เหงือกแยกออกจากฟัน |
| ความแข็งแรงของฟัน | ฟันยังแน่น ไม่โยก | ฟันโยก ตำแหน่งฟันเปลี่ยน มีช่องห่าง |
| อาการร่วมอื่นๆ | มีกลิ่นปากเล็กน้อย | มีหนองไหล มีกลิ่นปากรุนแรง เคี้ยวแล้วเจ็บ |
| การรักษาให้หายขาด | หายขาด 100% ด้วยการขูดหินปูน | ไม่สามารถเรียกกระดูกที่ละลายกลับมาได้ ทำได้เพียงควบคุมโรค |
เหงือกบวมแดงร่วมกับอาการปวดฟัน สัญญาณเตือนที่ต้องระวัง
หากคุณมีอาการเหงือกบวมแดงบริเวณฟันซี่ใดซี่หนึ่งเป็นพิเศษ และมีอาการปวดฟันตุบๆ ร่วมด้วย อาจไม่ได้เกิดจากคราบหินปูนเพียงอย่างเดียว แต่อาจเกิดจากรอยโรคอื่นๆ ที่ต้องได้รับการวินิจฉัยอย่างเร่งด่วน เช่น:
- ฟันผุทะลุโพรงประสาท: แบคทีเรียจากรอยผุทะลุเข้าไปในโพรงประสาทฟัน ทำให้เกิดการติดเชื้อ ปลายรากฟันอักเสบ และมีหนองดันออกมาที่เหงือก กรณีนี้ต้องรักษารากฟันเพื่อเก็บฟันแท้ไว้
- ฟันคุดอักเสบ: มักเกิดบริเวณฟันกรามซี่ในสุด มีเศษอาหารไปติดใต้เหงือกที่คลุมฟันคุด ทำให้เหงือกอักเสบรุนแรง อ้าปากกว้างไม่ได้ ต้องรักษาด้วยการผ่าฟันคุดออกเพื่อแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ
วิธีรักษาเหงือกอักเสบ และโรคปริทันต์
การรักษาโรคเหงือกที่ Smile Seasons Dental Clinic จะขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของโรค โดยทันตแพทย์เฉพาะทางปริทันตวิทยา (คุณหมอเฉพาะทางด้านโรคเหงือก) จะเป็นผู้ประเมินและวางแผนการรักษา ดังนี้:
1. การขูดหินปูน (Scaling)
เหมาะสำหรับผู้ที่มีภาวะเหงือกอักเสบในระยะเริ่มต้น ทันตแพทย์จะใช้เครื่องมือที่มีแรงสั่นสะเทือนคลื่นความถี่สูง กะเทาะคราบหินปูนและคราบพลัคที่เกาะอยู่เหนือเหงือกและบริเวณขอบเหงือกออกจนหมด การรักษานี้ใช้เวลาประมาณ 30-45 นาที
2. การเกลารากฟัน (Root Planing)
เมื่อโรคพัฒนาเป็นโรคปริทันต์อักเสบ หินปูนจะเกาะลึกลงไปใต้เหงือก การขูดหินปูนธรรมดาจะไม่สามารถเข้าถึงได้ ทันตแพทย์จำเป็นต้องทำการ "เกลารากฟัน" โดยการใช้ยาชาเฉพาะที่ และใช้เครื่องมือขนาดเล็กทำความสะอาดผิวรากฟันใต้เหงือกให้เรียบ เพื่อกำจัดแบคทีเรียและรอยขรุขระ ทำให้เหงือกสามารถกลับมายึดติดกับฟันได้แน่นขึ้นอีกครั้ง มักต้องแบ่งทำ 2-4 ครั้ง
3. การผ่าตัดเหงือก (Flap Surgery / OFD)
ในกรณีที่เป็นรำมะนาดขั้นรุนแรง ร่องเหงือกลึกมากจนเครื่องมือเกลารากฟันเข้าไม่ถึง ทันตแพทย์อาจพิจารณาเปิดเหงือกเพื่อทำความสะอาดรากฟันโดยตรง และอาจมีการปลูกถ่ายกระดูกเทียมร่วมด้วยเพื่อเสริมความแข็งแรง หากฟันโยกมากจนรักษาไม่ได้ อาจต้องถอนออกและใส่รากฟันเทียมทดแทน
ราคาค่ารักษาโรคเหงือก ขูดหินปูน และเกลารากฟัน 2026
ที่ Smile Seasons Dental Clinic เรามีทีมทันตแพทย์เฉพาะทางพร้อมดูแลสุขภาพเหงือกของคุณ ค่าใช้จ่ายในการรักษาจะประเมินตามความรุนแรงของโรค ดังนี้ครับ
| รายการรักษา | ราคา (บาท) | หน่วย | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| ขูดหินปูนและขัดฟัน (หินปูนน้อย-ปานกลาง) | 1,000 - 1,200 | ครั้ง | ใช้สิทธิประกันสังคม 900 บาทได้ |
| ขูดหินปูนและขัดฟัน (หินปูนมาก) | 1,300 - 1,500 | ครั้ง | - |
| เกลารากฟัน (Root planing) | 500 | ซี่ | กรณีทำเฉพาะซี่ |
| เกลารากฟัน เหมาแบ่งทำเป็นส่วน | 1,800 - 2,000 | Quadrant (1/4 ปาก) | ต้องทำโดยทันตแพทย์เฉพาะทาง |
| ผ่าตัดตกแต่งเหงือกและกระดูกเบ้าฟัน (OFD) | 6,000 - 8,000 | ตำแหน่ง | ประเมินจากความรุนแรงของรอยโรค |
* ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง แนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินค่ารักษาจริง
ไม่แน่ใจว่าต้องรักษาระดับไหน? ปรึกษาทันตแพทย์ฟรี
ทีมทันตแพทย์เฉพาะทางโรคเหงือก พร้อมประเมินอาการและแนะนำแผนรักษาที่เหมาะกับคุณ
นัดปรึกษาฟรี ทาง LINEรีวิวเคสรักษาโรคเหงือกอักเสบ (Before & After)
การรักษาโรคเหงือกอย่างทันท่วงที ช่วยให้สุขภาพช่องปากกลับมาดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ลองดูตัวอย่างเคสการรักษาจากคลินิกของเราครับ:
- Case 1: เหงือกบวมแดงจากการจัดฟัน - คนไข้มีคราบพลัคสะสมรอบเครื่องมือจัดฟัน ทำให้เหงือกบวมแดงและมีเลือดออกง่าย ทันตแพทย์ทำการขูดหินปูนร่วมกับการพ่นทราย (Airflow) เพื่อขจัดคราบฝังแน่น หลังรักษา 1 สัปดาห์ เหงือกยุบบวมและมีสีชมพูสุขภาพดีขึ้น
- Case 2: โรคปริทันต์อักเสบ เหงือกร่น - คนไข้มีอาการเสียวฟัน เหงือกร่นจนเห็นรากฟัน และฟันโยกเล็กน้อย ทันตแพทย์เฉพาะทางได้ทำการเกลารากฟัน (Root Planing) แบ่งทำ 2 ครั้ง พร้อมสอนวิธีทำความสะอาดร่องเหงือกอย่างถูกวิธี ผ่านไป 1 เดือน เหงือกรัดตัวแน่นขึ้น อาการฟันโยกลดลงอย่างชัดเจน
เช็กอาการของคุณ: คุณกำลังเสี่ยงเป็นโรคเหงือกหรือไม่?
ลองติ๊กเลือกอาการที่คุณกำลังเป็นอยู่ เพื่อประเมินความเสี่ยงเบื้องต้น
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
หากเป็นเหงือกอักเสบระยะเริ่มต้น และได้รับการรักษาด้วยการขูดหินปูนร่วมกับการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธี อาการเหงือกบวมแดงมักจะดีขึ้นและหายเป็นปกติได้ภายใน 7-14 วัน
การทานยาแก้ปวด (เช่น Paracetamol หรือ Ibuprofen) ช่วยบรรเทาอาการปวดได้ชั่วคราว แต่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ หากมีการติดเชื้อ ทันตแพทย์อาจพิจารณาจ่ายยาปฏิชีวนะ (Amoxicillin) ร่วมกับการรักษาที่ต้นเหตุคือการกำจัดคราบหินปูน
เบื้องต้นสามารถทานยาแก้ปวดและบ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่นๆ เพื่อลดการสะสมของแบคทีเรีย ห้ามนำของแหลมไปเจาะเหงือกเด็ดขาด จากนั้นควรรีบมาพบทันตแพทย์ที่ Smile Seasons Dental Clinic ซึ่งเปิดให้บริการทุกวัน 10.00 - 20.00 น. เพื่อรับการตรวจรักษาอย่างถูกวิธี
เกิดจากการทำความสะอาดช่องปากได้ยากขึ้นเนื่องจากมีเครื่องมือจัดฟันขวางอยู่ ทำให้เศษอาหารและคราบพลัคสะสมบริเวณคอฟันจนเกิดเหงือกอักเสบ คนไข้จัดฟันจึงควรขูดหินปูนทุกๆ 3-6 เดือน
เหงือกเป็นหนอง (ฝีปริทันต์) เป็นสัญญาณของโรคปริทันต์อักเสบรุนแรง ทันตแพทย์จะทำการเจาะระบายหนอง ล้างทำความสะอาดร่องเหงือก จ่ายยาฆ่าเชื้อ และต้องกลับมาเกลารากฟันเพื่อกำจัดหินปูนใต้เหงือกซึ่งเป็นสาเหตุหลัก
การบ้วนน้ำเกลืออุ่นๆ สามารถช่วยลดการสะสมของแบคทีเรียและบรรเทาอาการอักเสบได้ชั่วคราว แต่ไม่สามารถกำจัดคราบหินปูนที่แข็งตัวเกาะติดฟันได้ จึงต้องมาขูดหินปูนกับทันตแพทย์เพื่อให้หายขาด
โรคปริทันต์ (รำมะนาด) ไม่สามารถรักษาให้กระดูกเบ้าฟันที่ละลายไปแล้วกลับคืนมาได้ 100% แต่สามารถรักษาเพื่อให้โรคสงบและหยุดการลามได้ ด้วยการเกลารากฟันและดูแลทำความสะอาดอย่างเคร่งครัดตามคำแนะนำของทันตแพทย์
สามารถใช้ได้ครับ ผู้ประกันตนสามารถใช้สิทธิทำฟัน 900 บาท/ปี สำหรับการขูดหินปูนเพื่อรักษาเหงือกอักเสบที่ Smile Seasons Dental Clinic ได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย
ผู้เขียนบทความ
อ.ทพ.ดร.สุพลเทพ ตีระกนก (หมออู๊ด)
dr.Ood
- Certificate of Advanced Graduate Study in Periodontology, Boston University, USA
- Doctor of Sciences in Dentistry in Periodontology, Boston University, USA (ปริญญาเอก)
- Master of Education, The University of Illinois at Urbana-Champaign, USA
- Master of Science in Clinical Education, The University of Edinburgh, UK
- อาจารย์ประจำคณะทันตแพทยศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์
- ทันตแพทยศาสตร์ ม.สงขลานครินทร์ (เกียรตินิยมอันดับ 2)