ปากเหม็น มีกลิ่นปาก แก้ยังไง 10 วิธีให้ลมหายใจหอมสดชื่น
ปากเหม็นหรือมีกลิ่นปาก แก้ได้ด้วยการดูแลความสะอาดช่องปากให้ถูกวิธี ตั้งแต่แปรงลิ้น ใช้ไหมขัดฟัน ไปจนถึงดื่มน้ำให้เพียงพอ ส่วนใหญ่อาการดีขึ้นได้ภายในไม่กี่วันหากทำอย่างสม่ำเสมอ แต่ถ้ากลิ่นปากยังไม่หายหรือรุนแรงขึ้น อาจมีสาเหตุจากฟันผุหรือเหงือกอักเสบที่ต้องให้ทันตแพทย์ตรวจ บทความนี้รวม 10 วิธีแก้กลิ่นปากด้วยตัวเองที่ได้ผลจริง พร้อมวิธีเช็กตัวเอง สัญญาณที่ควรพบทันตแพทย์ และวิธีป้องกันไม่ให้กลับมาเหม็นอีก
กลิ่นปาก ปากเหม็น เกิดจากอะไร
กลิ่นปากส่วนใหญ่เกิดจากแบคทีเรียในช่องปากที่ย่อยเศษอาหารและเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้ว โดยเฉพาะบนผิวลิ้นซึ่งเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียที่ใหญ่ที่สุด นอกจากนี้ปากแห้งจากการดื่มน้ำน้อยหรือหายใจทางปากก็ทำให้กลิ่นปากรุนแรงขึ้น เพราะน้ำลายมีหน้าที่ชะล้างแบคทีเรียตามธรรมชาติ ในบางกรณีกลิ่นปากอาจมาจากปัญหาสุขภาพช่องปาก เช่น ฟันผุหรือเหงือกอักเสบ หรือแม้แต่ปัญหานอกช่องปากอย่างไซนัสอักเสบและกรดไหลย้อน หากอยากรู้รายละเอียดสาเหตุแต่ละแบบแบบเจาะลึก อ่านเพิ่มเติมได้ที่กลิ่นปากเกิดจากอะไร
เช็กตัวเองว่ามีกลิ่นปากไหม
หลายคนไม่รู้ตัวว่ามีกลิ่นปากเพราะจมูกของเราชินกับกลิ่นตัวเองจนสังเกตได้ยาก วิธีเช็กง่ายๆ ที่ทำได้ด้วยตัวเองคือเลียข้อมือแล้วรอให้แห้งประมาณ 5 วินาทีก่อนดมกลิ่น หรือใช้ไหมขัดฟันสอดระหว่างซี่ฟันแล้วดมกลิ่นที่ติดมา หากมีกลิ่นเหม็นชัดเจนก็มีแนวโน้มว่าปากมีกลิ่น อีกวิธีที่แม่นยำกว่าคือขอให้คนที่ไว้ใจช่วยเช็กให้ตรงๆ หรือสังเกตพฤติกรรมคนรอบข้างเวลาพูดคุยใกล้ชิด
10 วิธีแก้ปากเหม็นด้วยตัวเอง
1. แปรงลิ้นทุกครั้งที่แปรงฟัน
ลิ้นเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียที่ทำให้เกิดกลิ่นปากมากที่สุด การแปรงลิ้นเบาๆ ด้วยแปรงสีฟันหรือที่ขูดลิ้นทุกเช้าและก่อนนอนช่วยลดกลิ่นปากได้ชัดเจนตั้งแต่วันแรกที่เริ่มทำ
2. ใช้ไหมขัดฟันกำจัดเศษอาหารในซอกฟัน
เศษอาหารที่ติดค้างในซอกฟันเป็นแหล่งอาหารของแบคทีเรีย การแปรงฟันอย่างเดียวเข้าไม่ถึงซอกฟัน จึงควรใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละครั้งเพื่อกำจัดเศษอาหารและคราบพลัคที่สะสม
3. ดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวัน
ปากแห้งทำให้น้ำลายซึ่งมีหน้าที่ชะล้างแบคทีเรียตามธรรมชาติลดลง การดื่มน้ำสม่ำเสมอตลอดวันช่วยรักษาความชุ่มชื้นในช่องปากและลดกลิ่นปากจากสาเหตุนี้ได้ดี
4. เคี้ยวหมากฝรั่งหรืออมลูกอมไม่มีน้ำตาล
การเคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลกระตุ้นการหลั่งน้ำลาย ช่วยลดกลิ่นปากชั่วคราวได้ดี โดยเฉพาะเวลาที่ไม่สะดวกแปรงฟัน ควรเลือกชนิดไม่มีน้ำตาลเพื่อไม่เพิ่มความเสี่ยงฟันผุ
5. ลดอาหารที่มีกลิ่นแรง
อาหารอย่างกระเทียม หัวหอม และเครื่องเทศบางชนิดมีสารที่ดูดซึมเข้ากระแสเลือดและระเหยออกทางลมหายใจ การลดปริมาณหรือบ้วนปากหลังทานช่วยลดกลิ่นปากจากอาหารได้
6. งดสูบบุหรี่
บุหรี่ทำให้ปากแห้งและทิ้งกลิ่นเฉพาะตัวที่ติดอยู่ในช่องปากนาน นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงเหงือกอักเสบซึ่งเป็นอีกสาเหตุของกลิ่นปาก การงดสูบบุหรี่จึงช่วยได้ทั้งกลิ่นปากและสุขภาพเหงือกโดยรวม
7. บ้วนปากด้วยน้ำเกลือหรือน้ำยาบ้วนปาก
น้ำเกลืออุ่นหรือน้ำยาบ้วนปากที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อช่วยลดจำนวนแบคทีเรียในช่องปากได้ชั่วคราว เหมาะใช้เสริมหลังแปรงฟันหรือระหว่างวันเมื่อไม่สะดวกแปรงฟัน
8. หลีกเลี่ยงชา กาแฟ และแอลกอฮอล์มากเกินไป
เครื่องดื่มเหล่านี้ทำให้ปากแห้งและบางชนิดมีกลิ่นติดปากนาน การลดปริมาณและดื่มน้ำตามช่วยลดผลกระทบต่อกลิ่นปากได้
9. เปลี่ยนแปรงสีฟันสม่ำเสมอ
แปรงสีฟันที่ใช้นานเกินไปสะสมแบคทีเรียและขนแปรงเสื่อมสภาพจนทำความสะอาดได้ไม่เต็มที่ ควรเปลี่ยนแปรงสีฟันทุก 3 เดือนหรือเร็วกว่านั้นหากขนแปรงบานแล้ว
10. ตรวจสุขภาพช่องปากกับทันตแพทย์เป็นประจำ
การพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนทุก 6 เดือนช่วยกำจัดคราบและหินปูนที่แปรงเองไม่ออก ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของกลิ่นปากเรื้อรังที่วิธีดูแลที่บ้านเพียงอย่างเดียวแก้ไม่ได้
ทักมาปรึกษาทันตแพทย์ที่ Smile Seasons เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงและรับคำแนะนำการรักษาที่ตรงจุด
สัญญาณที่ควรพบทันตแพทย์
หากลองวิธีดูแลด้วยตัวเองครบทุกข้อแล้วเป็นเวลา 1 ถึง 2 สัปดาห์แต่กลิ่นปากยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น เหงือกบวมแดงและมีเลือดออกขณะแปรงฟันซึ่งเป็นสัญญาณของเหงือกอักเสบ ฟันผุเป็นรู หรือมีรสชาติผิดปกติในปากตลอดเวลา ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะกลิ่นปากเรื้อรังจากหินปูนหรือโรคเหงือกไม่สามารถแก้ได้ด้วยการดูแลที่บ้านเพียงอย่างเดียว ต้องอาศัยการรักษาทางทันตกรรมร่วมด้วย
การรักษาที่คลินิกทันตกรรม
เมื่อกลิ่นปากมีสาเหตุจากปัญหาในช่องปาก ทันตแพทย์จะเริ่มจากการตรวจหาต้นตอก่อนวางแผนรักษา หากเป็นคราบหินปูนสะสมจะทำการขูดหินปูนและขัดฟัน ซึ่งช่วยกำจัดแหล่งสะสมแบคทีเรียได้อย่างมีประสิทธิภาพ ราคาขูดหินปูนอยู่ที่ประมาณ 800 ถึง 1,500 บาทขึ้นอยู่กับปริมาณหินปูนที่สะสม หากตรวจพบฟันผุหรือเหงือกอักเสบ ทันตแพทย์จะรักษาตามอาการเพื่อกำจัดต้นเหตุของกลิ่นปากโดยตรง แทนที่จะแก้ที่ปลายเหตุด้วยการกลบกลิ่นเพียงอย่างเดียว
วิธีป้องกันไม่ให้กลับมาเหม็นอีก
การรักษาลมหายใจให้หอมสดชื่นในระยะยาวต้องอาศัยความสม่ำเสมอมากกว่าการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า เริ่มจากแปรงฟันและแปรงลิ้นอย่างถูกวิธีวันละสองครั้ง ใช้ไหมขัดฟันเป็นประจำทุกวัน และดื่มน้ำให้เพียงพอตลอดวันเพื่อไม่ให้ปากแห้ง
นอกจากนี้ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและขูดหินปูนทุก 6 เดือน เพราะเป็นวิธีเดียวที่กำจัดหินปูนซึ่งแปรงเองไม่ออกได้หมดจด หากทำตามขั้นตอนเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง ลมหายใจจะหอมสดชื่นและมั่นใจได้มากขึ้นในการพูดคุยใกล้ชิดกับคนรอบข้าง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
วิธีเช็กง่ายที่สุดคือเลียข้อมือแล้วรอให้แห้ง 5 วินาทีก่อนดม หรือใช้ไหมขัดฟันแล้วดมกลิ่นที่ติดมา หากมีกลิ่นเหม็นชัดเจนแปลว่ามีกลิ่นปาก อีกวิธีคือลองสังเกตปฏิกิริยาคนรอบข้างเวลาพูดคุยใกล้ๆ หรือขอให้คนที่ไว้ใจช่วยเช็กให้ตรงๆ เพราะจมูกเราจะชินกับกลิ่นตัวเองจนสังเกตยาก
วิธีดับกลิ่นปากที่ได้ผลเร็วคือแปรงลิ้นทุกครั้งที่แปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟันกำจัดเศษอาหารในซอกฟัน ดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อไม่ให้ปากแห้ง และใช้น้ำยาบ้วนปากหรือหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลช่วยกระตุ้นน้ำลาย หากทำเป็นประจำแล้วยังไม่ดีขึ้น ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
กลิ่นปากตลอดเวลามักเกิดจากคราบแบคทีเรียบนลิ้นและซอกฟัน ปากแห้งจากการดื่มน้ำน้อยหรือหายใจทางปาก หรือปัญหาสุขภาพช่องปากเรื้อรังอย่างฟันผุและเหงือกอักเสบ หากดูแลความสะอาดดีแล้วยังไม่หาย ควรให้ทันตแพทย์ตรวจเพื่อแยกสาเหตุ อ่านรายละเอียดสาเหตุแต่ละแบบเพิ่มเติมได้ที่บทความกลิ่นปากเกิดจากอะไร
โรคในช่องปากที่ทำให้มีกลิ่นปากบ่อยที่สุดคือฟันผุ เหงือกอักเสบ และโรคปริทันต์ นอกจากนี้ยังมีสาเหตุนอกช่องปาก เช่น กรดไหลย้อน ไซนัสอักเสบ และต่อมทอนซิลอักเสบ หากมีกลิ่นปากร่วมกับอาการอื่นควรพบแพทย์หรือทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง
กลิ่นปากจากสาเหตุทั่วไป เช่น อาหารหรือปากแห้ง แก้ได้ด้วยตัวเองด้วยการดูแลสุขอนามัยช่องปากให้ดีขึ้น แต่หากทำตามวิธีต่างๆ แล้วยังไม่ดีขึ้นภายใน 1 ถึง 2 สัปดาห์ หรือมีอาการเหงือกบวมเลือดออก ฟันผุ หรือกลิ่นปากรุนแรงผิดปกติ ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรักษาให้ตรงจุด
กลิ่นปากส่วนใหญ่หายขาดได้หากดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างถูกวิธีและรักษาต้นเหตุที่แท้จริง เช่น ขูดหินปูนหรือรักษาเหงือกอักเสบ แต่หากมีสาเหตุจากโรคเรื้อรังนอกช่องปากอาจต้องรักษาควบคู่กับแพทย์เฉพาะทางเพื่อควบคุมอาการในระยะยาว
ผู้เขียนบทความ
ทพ.ธนิตย์ วนิชนพรัตน์ (หมอเอก)
- วุฒิบัตรทันตแพทย์เฉพาะทางสาขาปริทันตวิทยา ทันตแพทยสภา
- Certificate of Training Orthodontic and Miniscrew – Advance Orthodontic Society
- Certification of Invisalign Provider
- ทันตแพทยศาสตร์ ม.เชียงใหม่