จัดฟันเสร็จแล้ว ดูแลอย่างไรหลังถอดเครื่องมือ

จัดฟันเสร็จแล้ว ควรใส่รีเทนเนอร์ตามแผนของทันตแพทย์ ดูแลฟันและเหงือกทุกวัน และกลับไปตรวจตามนัด เพราะฟันยังเคลื่อนตำแหน่งได้หลังถอดเครื่องมือ การใส่รีเทนเนอร์ช่วยคงผลการรักษา ส่วนการแปรงฟันและทำความสะอาดซอกฟันช่วยลดคราบที่ทำให้ฟันผุและเหงือกอักเสบ ทั้งสองอย่างจึงต้องทำควบคู่กัน

จัดฟันเสร็จแล้วต้องทำอะไรในวันถอดเครื่องมือ

วันถอดเครื่องมือเป็นจุดเริ่มต้นของการดูแลเพื่อคงตำแหน่งฟัน ทันตแพทย์จะประเมินผลการรักษาและการสบฟัน พร้อมวางแผนรีเทนเนอร์ให้เหมาะกับแต่ละคน ก่อนกลับบ้านควรรู้ว่าจะได้รับรีเทนเนอร์เมื่อไร ต้องใส่ช่วงไหน และนัดติดตามครั้งต่อไปวันใด อย่าใช้ตารางการใส่ของเพื่อนแทนคำแนะนำของผู้รักษา

เช็กแผนรีเทนเนอร์และฝึกใส่ให้ถูกต้อง

เมื่อได้รับรีเทนเนอร์ชนิดถอดได้ ให้ลองใส่และถอดต่อหน้าทันตแพทย์จนทำได้ด้วยตัวเอง พร้อมบอกทันทีหากมีส่วนกดเจ็บหรือใส่ไม่ลง ส่วนชนิดติดแน่นควรให้ทันตแพทย์สาธิตการทำความสะอาดใต้ลวด และอธิบายวิธีสังเกตจุดยึดที่หลุด การรู้วิธีใช้งานตั้งแต่วันแรกช่วยให้ดูแลต่อที่บ้านได้ตรงกับเครื่องมือจริง

หากต้องรอผลิตรีเทนเนอร์ ให้ถามผู้รักษาว่าระหว่างรอมีแผนคงสภาพฟันอย่างไร และติดต่อใครได้หากวันรับเลื่อนออกไป ไม่ควรด่วนตัดสินเองว่าปล่อยไว้หลายวันได้โดยไม่มีผล เพราะการเคลื่อนของฟันแตกต่างกันในแต่ละคน

ตรวจสุขภาพฟันและถามเรื่องค่าใช้จ่ายที่เหลือ

หลังถอดเครื่องมือยังควรตรวจฟันผุ เหงือกอักเสบ และคราบสะสม การขูดหินปูนหรือเอกซเรย์เพิ่มเติมขึ้นกับผลตรวจ ไม่จำเป็นต้องทำเหมือนกันทุกคน หากรู้สึกผิวฟันขรุขระหรือมีบริเวณที่เคี้ยวแล้วเจ็บ ให้ชี้ตำแหน่งให้ทันตแพทย์ตรวจแทนการใช้ของแข็งขูดเอง

ตรวจข้อตกลงเดิมด้วยว่ารวมรีเทนเนอร์กี่ชิ้น ค่าติดตามผล และค่าทำใหม่กรณีหายหรือแตกหรือไม่ เก็บใบนัดกับช่องทางติดต่อคลินิกไว้ในที่หาได้ง่าย โดยเฉพาะคนที่กำลังย้ายที่อยู่หรือเดินทางนาน ควรคุยเรื่องนัดและการส่งต่อประวัติก่อนออกเดินทาง

ตารางดูแลหลังถอดเครื่องมือจัดฟันแต่ละช่วง

สิ่งที่ต้องทำต่อเนื่องคือใส่รีเทนเนอร์ตามแผน รักษาความสะอาด และติดตามสุขภาพฟัน ตารางนี้ช่วยจัดลำดับเรื่องที่ควรเช็ก โดยไม่ใช้แทนคำสั่งเฉพาะของทันตแพทย์ หากมีแผนนัดหรือคำแนะนำต่างจากตาราง ให้ยึดแผนการรักษาของตัวเอง

เวลาตรวจรีเทนเนอร์กับเวลาตรวจสุขภาพฟันทั่วไปอาจไม่ตรงกัน นัดแรก ๆ ใช้ประเมินความพอดีของเครื่องมือและการคงตำแหน่งฟัน ส่วนการตรวจสุขภาพช่องปากต้องดูฟันผุและเหงือกร่วมด้วย จดนัดทั้งสองประเภทไว้ และถามให้ชัดว่าสามารถทำในวันเดียวกันได้หรือไม่

หลังถอดเครื่องมือจัดฟันต้องใส่รีเทนเนอร์อย่างไร

ใส่รีเทนเนอร์ตามจำนวนชั่วโมงและช่วงเวลาที่ทันตแพทย์กำหนด บางแผนให้ใส่เกือบตลอดวันในระยะแรก โดยถอดตอนกินอาหารและทำความสะอาด บางแผนกำหนดต่างออกไปตามชนิดเครื่องมือและสภาพฟัน จึงไม่ควรตั้งกฎว่าทุกคนต้องใส่จำนวนเดือนเท่ากันก่อนเปลี่ยนไปใส่เฉพาะกลางคืน

เนื้อเยื่อรอบฟันต้องปรับตัวหลังการเคลื่อนฟัน และตำแหน่งฟันยังเปลี่ยนได้เมื่ออายุมากขึ้น การคงสภาพฟันจึงมักต้องทำระยะยาวหรือตลอดชีวิตตามแผนผู้รักษา การครบหนึ่งปีหรือมองเห็นว่าฟันตรงดีแล้วไม่ได้แปลว่าสามารถหยุดใส่เองได้

ทำให้การใส่ต่อเนื่องเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตร

ผูกเวลาใส่กับกิจวัตรที่ทำอยู่แล้ว เช่น หลังทำความสะอาดฟันก่อนนอนตามตารางที่ได้รับ และพกกล่องเมื่อออกจากบ้าน หากถอดระหว่างมื้ออาหารให้เก็บในกล่องทันที ไม่ห่อทิชชู่หรือวางบนถาดอาหาร เพราะเสี่ยงถูกทิ้งโดยไม่ตั้งใจ เก็บให้พ้นสัตว์เลี้ยงและความร้อนด้วย

คนที่มีลวดคงสภาพฟันติดอยู่ด้านหลังฟันอาจยังต้องใช้รีเทนเนอร์ชนิดถอดได้ร่วมกันตามแผน อย่าคิดว่ามีลวดแล้วไม่ต้องใส่อุปกรณ์อีกชิ้น และอย่าดัดลวดหรือแกะวัสดุยึดเองเมื่อรู้สึกเกะกะ ให้ผู้รักษาตรวจว่าลวดกับจุดยึดยังทำงานได้ตามปกติหรือไม่

ดูแลเครื่องมือให้เหมาะกับวัสดุ

ทำความสะอาดรีเทนเนอร์ชนิดถอดได้ทุกวันด้วยแปรงขนนุ่มและน้ำสะอาด เลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดตามคำแนะนำสำหรับวัสดุนั้น หลีกเลี่ยงน้ำร้อนและการทิ้งไว้ในรถร้อน เพราะเครื่องมืออาจเสียรูป ส่วนชนิดติดแน่นต้องทำความสะอาดรอบลวดและซอกฟันให้ทั่วถึง

หากมีคราบแข็งหรือกลิ่นที่ทำความสะอาดเองไม่ออก ให้นำไปตรวจ ไม่ใช้ของมีคมแซะหรือผสมสารเคมีเอง อ่านคำแนะนำหลังทำรีเทนเนอร์เพิ่มเติม และยึดวิธีที่ทันตแพทย์แนะนำสำหรับเครื่องมือของคุณเป็นหลัก

กินอาหารและดูแลฟันหลังถอดเครื่องมืออย่างไร

เมื่อถอดเครื่องมือจัดฟันแล้ว การกินและทำความสะอาดมักสะดวกขึ้น แต่ยังต้องดูว่ามีรีเทนเนอร์ชนิดใดอยู่ในปาก รวมถึงมีอาการเจ็บหรือมีการรักษาอื่นร่วมด้วยหรือไม่ การเลือกอาหารจึงพิจารณาจากอาการและเครื่องมือของแต่ละคน

เลือกอาหารตามความสบายในการเคี้ยว

หากเคี้ยวแล้วยังระบม ให้เริ่มด้วยอาหารเนื้อนุ่ม เช่น ข้าวต้ม ไข่ตุ๋น หรือปลานึ่ง และหลีกเลี่ยงการกัดบริเวณที่เจ็บ เมื่อเคี้ยวได้สบายจึงค่อยกลับไปกินอาหารตามปกติ หากเจ็บเฉพาะซี่หรืออาการมากขึ้น ควรให้ทันตแพทย์ตรวจแทนการทนกินอาหารอ่อนต่อไปเรื่อย ๆ

ถอดรีเทนเนอร์ชนิดถอดได้ก่อนรับประทานอาหารตามคำแนะนำ ส่วนผู้ที่มีลวดติดแน่นควรระวังของแข็งหรือเหนียวที่ทำให้ลวดหรือจุดยึดเสียหาย ไม่ใช้ฟันกัดน้ำแข็งหรือเปิดบรรจุภัณฑ์ และลดการจิบเครื่องดื่มหวานหรือกินขนมบ่อยตลอดวันเพื่อลดความเสี่ยงฟันผุ

แปรงฟันและทำความสะอาดซอกฟันต่อเนื่อง

แปรงฟันด้วยแปรงขนนุ่มและยาสีฟันฟลูออไรด์อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง ทำความสะอาดทั้งด้านนอก ด้านใน และด้านบดเคี้ยว พร้อมใช้ไหมขัดฟันหรืออุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน แปรงเบา ๆ บริเวณขอบเหงือก ไม่เพิ่มแรงเพียงเพราะเห็นคราบ

หากมีลวดติดแน่นด้านหลังฟัน ให้ผู้รักษาแนะนำอุปกรณ์และวิธีสอดทำความสะอาดใต้ลวดที่เหมาะสม เหงือกบวมหรือเลือดออกซ้ำควรได้รับการตรวจ ไม่ควรหยุดทำความสะอาดบริเวณนั้นทั้งหมด หรือคิดว่าการบ้วนปากอย่างเดียวเพียงพอ

อย่ารีบฟอกสีฟันก่อนตรวจสภาพช่องปาก

ฟันที่ดูสีไม่สม่ำเสมอหลังถอดเครื่องมือควรให้ทันตแพทย์ตรวจหาสาเหตุก่อน ไม่ควรตัดสินจากรูปถ่ายว่าต้องฟอกสีฟันทันที หากสนใจการฟอกสีฟันในคลินิก ควรประเมินสุขภาพฟัน เหงือก และอาการเสียวฟันก่อนเลือกช่วงเวลาที่เหมาะสม ไม่มีกำหนดวันเดียวที่ใช้ได้กับทุกคนหลังถอดเครื่องมือ

อาการแบบไหนควรนัดตรวจก่อนกำหนด

รีเทนเนอร์ที่ใส่ไม่เหมือนเดิมเป็นเหตุให้ติดต่อผู้รักษาได้โดยไม่ต้องรอให้ฟันเคลื่อนจนเห็นชัด โดยเฉพาะเมื่อใส่ไม่ลง กดเจ็บ แตก หาย หรือลวดติดแน่นหลุด ไม่ควรกัดเครื่องมือให้เข้าที่ ดัดลวด หรือตะไบส่วนที่กดด้วยตัวเอง

• รีเทนเนอร์ใส่ไม่สุด เจ็บ หรือมีส่วนแตกที่บาดช่องปาก
• เห็นช่องว่างใหม่ ฟันเริ่มซ้อน หรือรู้สึกว่าการสบฟันเปลี่ยนไป
• เคี้ยวแล้วเจ็บต่อเนื่อง ปวดเฉพาะซี่ หรือเหงือกบวมและเลือดออกซ้ำ
• ลวดคงสภาพฟันหรือจุดยึดหลุด แม้ยังไม่รู้สึกเจ็บ

ความแน่นของรีเทนเนอร์อาจเกิดจากฟันเปลี่ยนตำแหน่งหรือเครื่องมือเสียรูป ทันตแพทย์ต้องตรวจทั้งสองส่วนก่อนเลือกวิธีแก้ ไม่ใช่ทุกกรณีที่ต้องจัดฟันใหม่ และรีเทนเนอร์ใหม่ก็ไม่ได้แก้ตำแหน่งฟันที่เคลื่อนไปแล้วได้เสมอ รายละเอียดการประเมินอ่านได้ที่ฟันล้มหลังจัดฟัน

ตอนติดต่อคลินิก ให้แจ้งวันถอดเครื่องมือ ชนิดรีเทนเนอร์ วันที่เริ่มมีปัญหา และช่วงที่ไม่ได้ใส่ หากเครื่องมือยังอยู่ให้นำไปในวันตรวจด้วย ภาพถ่ายช่วยให้ทีมงานเข้าใจตำแหน่งที่กังวลเบื้องต้น แต่การประเมินความพอดีและการสบฟันยังต้องตรวจในช่องปาก

แม้ไม่มีอาการก็ยังควรไปตามนัด เพราะฟันผุ คราบสะสม หรือจุดยึดรีเทนเนอร์ที่มีปัญหาอาจไม่เจ็บตั้งแต่แรก การตรวจสุขภาพช่องปากมักนัดเป็นระยะ เช่น ทุก 6 เดือน หรือเร็วขึ้นตามความเสี่ยง ส่วนตารางตรวจคงสภาพฟันให้ยึดนัดของทันตแพทย์จัดฟัน

รักษาผลการจัดฟันด้วยการดูแลที่ทำต่อได้ทุกวัน

แผนหลังถอดเครื่องมือที่ชัดเจนช่วยให้รู้ว่าต้องทำอะไรเมื่อรีเทนเนอร์มีปัญหา และไม่ขาดการติดตามผล Smile Seasons Dental Clinic เปิดทุกวัน 10.00 - 20.00 น. ทั้ง 10 สาขา สามารถติดต่อทีมงานเพื่อนัดตรวจ และสอบถามเอกสารที่ควรนำมาหากเคยรักษาจากคลินิกอื่นได้ทาง LINE @smileseasons.dc หรือโทร 02-114-3274 โดยนำรีเทนเนอร์เดิมมาด้วยเพื่อประกอบการประเมิน

คำถามที่พบบ่อยหลังจัดฟันเสร็จ

แหล่งอ้างอิง