ยาแก้ปวดฟัน กินตัวไหนดี? รวมวิธีบรรเทาปวดเร่งด่วน 2569
คำเตือนความปลอดภัย: ยาแก้ปวดฟันเป็นเพียงตัวช่วยระงับอาการชั่วคราว ไม่สามารถรักษาสาเหตุหลักอย่างฟันผุหรืออักเสบได้ หากทานยาต่อเนื่องหลายวันแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรรีบพบทันตแพทย์เพื่อป้องกันการติดเชื้อลุกลาม
เมื่อมีอาการปวดฟันกะทันหัน ยาแก้ปวดฟันที่ปลอดภัยและสามารถหาทานได้ทันทีคือยาพาราเซตามอล อาการปวดฟันส่วนใหญ่เกิดจากการอักเสบหรือติดเชื้อภายในช่องปากที่ต้องได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง การใช้ยาแก้ปวดอย่างเดียวจึงเป็นการซื้อเวลาเพื่อรอไปพบทันตแพทย์เท่านั้น หากทานยาไม่ถูกประเภทหรือไม่ถูกขนาด อาจเกิดผลข้างเคียงที่เป็นอันตรายต่อร่างกายได้
ยาแก้ปวดฟัน มีกี่ประเภท เลือกกินอย่างไรให้ถูกต้องและปลอดภัย?
การเลือกใช้ยาให้เหมาะสมกับระดับความเจ็บปวดจะช่วยให้การออกฤทธิ์มีประสิทธิภาพสูงสุด ยาที่ใช้ในทางทันตกรรมแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ดังนี้
1. ยาแก้ปวดพาราเซตามอล (Paracetamol)
ยาพื้นฐานที่ปลอดภัยและหาซื้อได้ง่าย เหมาะสำหรับอาการปวดฟันระดับเบาถึงปานกลาง เช่น อาการปวดระบมเล็กน้อยหลังทำฟัน ยานี้ไม่ระคายเคืองกระเพาะอาหาร ผู้ใหญ่สามารถทานครั้งละ 1 ถึง 2 เม็ด (ขนาด 500 มิลลิกรัม) ทุก 4 ถึง 6 ชั่วโมงเมื่อมีอาการ
2. ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs)
กลุ่มยานี้มีประสิทธิภาพสูงในการลดอาการปวดรุนแรงและต้านการอักเสบ เหมาะสำหรับอาการปวดจากฟันผุลึก เหงือกอักเสบ หรือปวดฟันคุด ตัวอย่างยี่ห้อที่คุ้นเคย ได้แก่ พอนสแตน (Ponstan), ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) หรือโกเฟน (Gofen) ข้อควรระวังสำคัญคือ ยานี้มีฤทธิ์ระคายเคืองทางเดินอาหาร ต้องทานหลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมากๆ
3. ยาทาแก้ปวดฟันเฉพาะที่ (Topical Gels)
หากมีอาการปวดบริเวณเหงือกหรือแผลในช่องปาก การใช้ยาชาชนิดเจลทาบริเวณจุดที่ปวดจะช่วยทำให้เนื้อเยื่อชาและลดความรู้สึกทรมานได้อย่างรวดเร็ว เหมาะสำหรับใช้ชั่วคราวระหว่างรอการรักษา
ปวดฟันแบบไหน ควรกินยาอะไร? (ปวดฟันผุ VS ปวดหลังทำฟัน)
อาการปวดแต่ละแบบต้องการตัวยาที่ต่างกันเพื่อให้ผลลัพธ์ดีที่สุด
อาการปวดจากโรคฟัน (ฟันผุ, ฟันคุด, รากฟันอักเสบ)
อาการปวดจากสาเหตุเหล่านี้มักเกิดร่วมกับการติดเชื้ออักเสบ การใช้ยากลุ่ม NSAIDs จะช่วยลดทั้งความปวดและอาการบวมได้ดีกว่าพาราเซตามอล แต่ต้องรีบมาพบทันตแพทย์เพื่อทำการผ่าฟันคุด หรือรักษารากฟันเพื่อขจัดเชื้อแบคทีเรียออกไป
อาการปวดหลังทำหัตถการ (หลังถอนฟัน, หลังจัดฟัน)
อาการระบมหลังถอนฟัน หรือปวดตึงหลังปรับเครื่องมือจัดฟัน เป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้ แนะนำให้ทานยาตามที่ทันตแพทย์จ่ายให้อย่างเคร่งครัด อาการมักจะทุเลาลงภายใน 1 ถึง 3 วัน
ข้อควรระวัง! กลุ่มคนที่ "ห้ามกิน" ยาแก้ปวดบางชนิด
เพื่อหลีกเลี่ยงอันตรายถึงชีวิต บุคคลกลุ่มนี้ต้องระมัดระวังในการใช้ยาอย่างเคร่งครัด
สตรีมีครรภ์และให้นมบุตร
ทางเลือกเดียวที่ปลอดภัยสำหรับคนท้องคือยาพาราเซตามอล ต้องหลีกเลี่ยงการใช้ยากลุ่ม NSAIDs ทุกชนิด เพราะตัวยาอาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของทารกและเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน
ผู้มีโรคประจำตัว (โรคกระเพาะอาหาร, โรคไต, โรคหอบหืด)
ห้ามซื้อยากลุ่ม NSAIDs ทานเองโดยพลการ เนื่องจากยาอาจกระตุ้นให้โรคกระเพาะกำเริบ เกิดเลือดออกในทางเดินอาหาร หรือส่งผลเสียต่อการทำงานของไต ควรปรึกษาแพทย์และเภสัชกรทุกครั้งก่อนใช้ยา
ผู้ที่มีไข้สูง สงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก
หากปวดฟันร่วมกับมีไข้สูง ให้หลีกเลี่ยงยากลุ่ม NSAIDs โดยเด็ดขาด เพราะยาจะไปยับยั้งการทำงานของเกล็ดเลือด หากป่วยเป็นไข้เลือดออกจะทำให้เลือดออกไม่หยุดและเป็นอันตรายรุนแรงได้
อย่าหาทำ! ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับยาแก้ปวดฟัน
ความเชื่อโบราณหรือการใช้ยาผิดประเภทอาจทำให้คุณต้องเสียฟันแท้ไป
"ยาแก้อักเสบ (ยาฆ่าเชื้อ)" ไม่ใช่ "ยาแก้ปวด"
ยาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะ เช่น อะม็อกซีซิลลิน (Amoxicillin) ไม่มีฤทธิ์ในการระงับอาการปวดฟันแต่อย่างใด การหาซื้อมาทานเองโดยไม่มีข้อบ่งชี้จากทันตแพทย์ นอกจากจะไม่ช่วยลดปวดแล้ว ยังเป็นการสร้างภาวะเชื้อดื้อยาในอนาคต
ห้ามนำยาแก้ปวดไปบดแล้วพอกที่เหงือก
ห้ามนำยาแอสไพรินหรือยาแก้ปวดใดๆ ไปบดและอุดใส่ในรูฟันผุเด็ดขาด เนื่องจากตัวยามีความเป็นกรดสูง หากสัมผัสกับเหงือกโดยตรงจะทำให้เนื้อเยื่อไหม้พอง เป็นแผลรุนแรง และลุกลามติดเชื้อได้
วิธีบรรเทาอาการปวดฟันเร่งด่วน ระหว่างรอพบทันตแพทย์ (Home Remedies)
หากเกิดอาการปวดกะทันหันในเวลากลางคืน คุณสามารถใช้วิธีปฐมพยาบาลเหล่านี้เพื่อบรรเทาอาการได้
- ประคบเย็นข้างแก้ม: ใช้ผ้าห่อน้ำแข็งประคบที่แก้มบริเวณที่ปวด 15 นาที ความเย็นจะช่วยลดการไหลเวียนของเลือด ทำให้เส้นประสาทชาและลดความเจ็บปวด (ห้ามประคบร้อนเด็ดขาด)
- บ้วนน้ำเกลืออุ่น: ผสมเกลือป่นกับน้ำอุ่น กลั้วปากเบาๆ เพื่อทำความสะอาดและลดการระคายเคืองบริเวณเหงือก
- ใช้ไหมขัดฟันอย่างระมัดระวัง: เขี่ยเศษอาหารที่อาจอุดตันในรูฟันผุหรือซอกเหงือกออกเบาๆ เพื่อลดแรงกดทับที่ทำให้เกิดอาการปวด
- หนุนหมอนให้สูงขึ้น: การนอนราบจะทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณศีรษะและฟันมากขึ้น การหนุนหมอนสูงจะช่วยลดความดันและทำให้อาการปวดทุเลาลง
สัญญาณเตือนที่บอกว่า "ยาเอาไม่อยู่" ต้องรีบหาหมอฟันด่วน!
อย่ารอช้า หากคุณทานยาแก้ปวดแล้วแต่มีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรรีบไปพบทันตแพทย์ทันที
- ปวดตุบๆ ตามจังหวะชีพจร ปวดรุนแรงจนนอนไม่ได้
- ใบหน้าบวมผิดรูป อ้าปากกว้างไม่ได้ หรือมีปัญหาในการกลืน
- พบตุ่มหนองบริเวณเหงือก มีเลือดหรือหนองไหลออกมา
- มีไข้ขึ้นสูง อ่อนเพลีย หนาวสั่น
เช็กค่ารักษาอาการปวดฟัน ที่คลินิก Smile Seasons (อัปเดต 2569)
การแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุคือวิธีเดียวที่จะหยุดวงจรความเจ็บปวดได้ ทันตแพทย์จะประเมินสาเหตุและแจ้งค่าใช้จ่ายก่อนทำการรักษาเสมอ
| รายการรักษา | ราคาเริ่มต้น (บาท) | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| อุดฟันด้วยวัสดุสีเหมือนฟัน | 1,000 - 1,200 / ซี่ | สำหรับฟันผุทั่วไป |
| ถอนฟันธรรมดา | 1,000 - 1,200 / ซี่ | กรณีไม่สามารถรักษารากฟันได้ |
| ผ่าฟันคุด | 3,000 - 8,000 / ซี่ | ราคาขึ้นอยู่กับความยากง่าย |
| รักษารากฟัน | เริ่มต้น 8,000 / ซี่ | สำหรับฟันที่ผุทะลุโพรงประสาท |
* ราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลง แนะนำให้ปรึกษาทันตแพทย์เพื่อประเมินค่ารักษาจริง
สำหรับผู้ประกันตน สามารถใช้สิทธิทำฟันประกันสังคม 900 บาทต่อปี เพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายในการอุดฟัน ถอนฟัน และผ่าฟันคุดได้ โดยไม่ต้องสำรองจ่ายล่วงหน้า
อย่ารอจนรากฟันอักเสบเป็นหนอง นัดให้ทันตแพทย์เฉพาะทาง Smile Seasons ตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงได้ฟรี
หยุดวงจรปวดฟัน ด้วยการรักษาที่ต้นเหตุ
การพึ่งพายาแก้ปวดฟันเพียงอย่างเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาช่องปากให้หายขาดได้ ทันตแพทย์จาก Smile Seasons Dental Clinic พร้อมดูแลรักษาความเจ็บปวดของคุณด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยและปลอดภัย คลินิกเปิดให้บริการทุกวันตั้งแต่เวลา 10.00 - 20.00 น. ทั้ง 10 สาขาทั่วกรุงเทพฯ สามารถสอบถามสาขาใกล้บ้านคุณได้ทาง LINE แอดมินยินดีให้บริการครับ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ผู้เขียนบทความ
