เหงือกอักเสบ เหงือกบวม เกิดจากอะไร รักษายังไง 2026

เหงือกอักเสบ (Gingivitis) คือการอักเสบที่ยังจำกัดอยู่บริเวณเหงือก สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือคราบจุลินทรีย์และหินปูนสะสมตามขอบเหงือก ทำให้เหงือกบวม แดง และเลือดออกง่าย ภาวะนี้มักรักษาให้เหงือกกลับสู่สุขภาพดีได้ เพราะยังไม่มีการสูญเสียกระดูกหรือเนื้อเยื่อยึดฟัน

เหงือกบวมเป็นอาการ ไม่ใช่ชื่อโรคเดียว หากบวมทั่วขอบเหงือกมักสัมพันธ์กับคราบจุลินทรีย์ แต่ถ้าบวมเฉพาะซี่ ปวดตุบ มีหนอง หรืออยู่บริเวณฟันกรามซี่สุดท้าย อาจเกิดจากฟันผุ การติดเชื้อ หรือฟันคุด จึงต้องดูตำแหน่งและอาการร่วมก่อนเลือกวิธีรักษา

เหงือกอักเสบมีอาการอย่างไร เช็กจาก 5 สัญญาณ

เหงือกสุขภาพดีควรแน่น กระชับ และไม่มีเลือดออกจากการแปรงตามปกติ ส่วนเหงือกอักเสบอาจไม่ปวด จึงควรดูหลายสัญญาณร่วมกัน

1. เหงือกบวมแดง ขอบเหงือกดูหนา มันวาว หรือนุ่มกว่าปกติ
2. เลือดออกง่าย ระหว่างแปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟัน หรือกัดอาหารแข็ง อ่านเพิ่มเรื่องเลือดออกตามไรฟัน
3. เจ็บหรือระบมบริเวณขอบเหงือก แต่บางคนไม่มีอาการเจ็บเลย
4. มีกลิ่นปากหรือรสไม่พึงประสงค์ จากคราบสะสมและการอักเสบ
5. เหงือกเริ่มร่นหรือฟันดูยาวขึ้น ซึ่งต้องตรวจว่าเริ่มมีโรคปริทันต์ร่วมด้วยหรือไม่

หากมีฟันโยก ฟันเคลื่อน ช่องฟันกว้างขึ้น หรือเหงือกร่นมาก อาการอาจเกินระยะเหงือกอักเสบและต้องตรวจระดับกระดูกกับร่องปริทันต์

เหงือกบวมและเหงือกอักเสบเกิดจากอะไร

ตำแหน่งที่บวมช่วยคัดกรองสาเหตุเบื้องต้นได้ แต่ไม่ใช้แทนการตรวจของทันตแพทย์

การสูบบุหรี่ เบาหวานที่ควบคุมไม่ดี ภาวะปากแห้ง การตั้งครรภ์ และเครื่องมือจัดฟันอาจเพิ่มความเสี่ยงหรือทำให้การอักเสบควบคุมยากขึ้น ผู้ใช้ยาประจำไม่ควรหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง

วิธีรักษาเหงือกบวมเบื้องต้น ทำอะไรได้เองบ้าง

การดูแลที่บ้านเหมาะกับอาการเล็กน้อยและใช้ระหว่างรอนัด เป้าหมายคือเอาคราบนิ่มออกสม่ำเสมอโดยไม่ทำให้เหงือกบาดเจ็บเพิ่ม

1. แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้แปรงขนนุ่ม วางขนแปรงชิดขอบเหงือกและขยับสั้นๆ อย่างอ่อนโยน ไม่ควรหยุดแปรงเพราะเห็นเลือดออก
2. ทำความสะอาดซอกฟันวันละครั้ง ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันตามขนาดช่อง
3. บ้วนน้ำสะอาดหลังอาหาร และดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อลดเศษอาหารตกค้าง
4. หลีกเลี่ยงการบีบ เจาะ หรือแคะบริเวณบวม รวมถึงงดบุหรี่ซึ่งรบกวนการหายของเนื้อเยื่อ
5. เลือกน้ำยาบ้วนปากให้ตรงปัญหา น้ำยาบ้วนปากไม่แทนการแปรงและทำความสะอาดซอกฟัน อ่านวิธีเลือกน้ำยาบ้วนปากก่อนซื้อ

สิ่งที่ทำเองไม่ได้: คราบที่แข็งเป็นหินปูนไม่หลุดด้วยการแปรง ขูดด้วยของแข็ง หรือใช้น้ำยาบ้วนปาก ต้องกำจัดด้วยเครื่องมือโดยบุคลากรทันตกรรม

เหงือกบวมแบบไหนควรพบทันตแพทย์

• บวม เลือดออก หรือเจ็บต่อเนื่องเกิน 1 ถึง 2 สัปดาห์ แม้ทำความสะอาดสม่ำเสมอ
• อาการกลับมาเป็นซ้ำ หรือมีหินปูนที่มองเห็นตามขอบเหงือก
• บวมเฉพาะจุด ปวดฟัน ปวดเวลาเคี้ยว มีตุ่ม หรือมีหนอง
• เหงือกร่น ฟันโยก ฟันเคลื่อน หรือช่องฟันกว้างขึ้น
• มีเบาหวาน สูบบุหรี่ ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาที่ทำให้เหงือกหนาตัว

ทันตแพทย์จะตรวจคราบ หินปูน เลือดออก วัดร่องเหงือก และพิจารณาภาพรังสีเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพราะการมองจากรูปเพียงอย่างเดียวไม่สามารถแยกเหงือกอักเสบออกจากโรคปริทันต์หรือการติดเชื้อจากฟันได้ครบถ้วน

ทันตแพทย์รักษาเหงือกอักเสบอย่างไร

1. ควบคุมคราบและสอนทำความสะอาดเฉพาะจุด

ทันตแพทย์จะชี้ตำแหน่งที่คราบสะสม เลือกอุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟันให้เหมาะ และแก้พฤติกรรมที่ทำให้เหงือกระคายเคือง

2. ขูดหินปูนและขัดฟัน

หากมีหินปูน จะทำการขูดหินปูนเพื่อกำจัดคราบแข็งที่แปรงออกเองไม่ได้ แล้วนัดติดตามตามระดับการอักเสบและความเสี่ยง

3. รักษาโรคปริทันต์เมื่อพบการสูญเสียกระดูก

หากพบร่องปริทันต์ลึกหรือการสูญเสียกระดูกรองรับฟัน อาจต้องเกลารากฟันและประเมินผลซ้ำ ส่วนการผ่าตัดจะพิจารณาเฉพาะรอยโรคที่มีข้อบ่งชี้

4. รักษาสาเหตุอื่นที่ทำให้บวมเฉพาะจุด

การติดเชื้อจากรากฟัน ฟันคุด วัสดุอุดที่ระคายเหงือก หรือยาบางชนิดต้องใช้แนวทางต่างกัน ยาปฏิชีวนะไม่ได้จำเป็นสำหรับเหงือกอักเสบทุกกรณีและไม่ควรซื้อรับประทานเอง

เหงือกอักเสบรักษาได้ หากแก้ที่คราบและสาเหตุจริง

เหงือกบวมแดงและเลือดออกง่ายมักเป็นสัญญาณเริ่มต้นที่ไม่ควรมองข้าม การแปรงและทำความสะอาดซอกฟันช่วยกำจัดคราบนิ่ม ส่วนหินปูนต้องให้บุคลากรทันตกรรมกำจัด หากบวมเฉพาะจุด ปวด มีหนอง หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรตรวจเพื่อแยกโรคปริทันต์ ฟันผุ และการติดเชื้ออื่น Smile Seasons Dental Clinic เปิดทุกวัน 10.00 - 20.00 น. ทั้ง 10 สาขา โทร 02-114-3274

คำถามที่พบบ่อยเรื่องเหงือกอักเสบและเหงือกบวม

แหล่งอ้างอิง